ยา ปน ตสฺมึ ทฺวาเร สิทฺธา เจตนา, ยาย ปาณํ หนติ, ๒- อทินฺนํ อาทิยติ, มิจฺฉาจารํ จรติ, ปาณาติปาตาทีหิ วิรมติ. อิทํ กายกมฺมํ นาม. เอวํ ปรวาทิมฺหิ สติ กาโย ทฺวารํ, ตมฺหิ ทฺวาเร สิทฺธา เจตนา กายกมฺมํ กุสลํ วา อกุสลํ วาติ ฐเปตพฺพํ. ปรวาทิมฺหิ ปน อสติ กุสลํ วา อกุสลํ วา อพฺยากตํ วาติ ติกํ ปูเรตฺวาว ฐเปตพฺพํ. ตตฺถ ยถา นครทฺวารํ กตฏฺฐาเนเยว ติฏฺฐติ, องฺคุลิมตฺตมฺปิ ๓- อปราปรํ น สงฺกมติ, เตน เตน ปน ทฺวาเรน มหาชโน สญฺจรติ, เอวเมว ทฺวาเร ทฺวารํ น จรติ, ๔- กมฺมํ ปน ตสฺมึ ตสฺมึ ทฺวาเร อุปฺปชฺชนโต จรติ. เตนาหุ โปราณา:-

"ทฺวาเร จรนฺติ กมฺมานิ น ทฺวารา ทฺวารจาริโน

ตสฺมา ทฺวาเรหิ กมฺมานิ อญฺญมญฺญํ ววฏฺฐิตา"ติ.

ตตฺถ กมฺเมนปิ ทฺวารํ นามํ ลภติ, ทฺวาเรนปิ กมฺมํ. ยถา หิ วิญฺญาณาทีนํ อุปฺปชฺชนฏฺฐานานิ วิญฺญาณทฺวารํ ผสฺสทฺวารํ อสํวรทฺวารํ สํวรทฺวารนฺติ นามํ ลภนฺติ, เอวํ กายกมฺมสฺส อุปฺปชฺชนฏฺฐานํ "กายกมฺมทฺวารนฺ"ติ นามํ ลภติ. วจีกมฺมมโนกมฺมทฺวาเรสุปิ เอเสว นโย. ยถา ปน ตสฺมึ ตสฺมึ รุกฺเข อธิวตฺถา เทวตา สิมฺพลิเทวตา ปลาสเทวตา ปุจิมนฺทเทวตา ผนฺทนเทวตาติ เตน เตน รุกฺเขน