กาโย จ กายกมฺมญฺจ อญฺญมญฺญํ ววฏฺฐิตา"ติ.

เอวํ สนฺเต เนว ทฺวารววฏฺฐานํ ยุชฺชติ, น กมฺมววฏฐานํ. กถํ? กายวิญฺญตฺติยํ หิ "ทฺวาเร จรนฺติ กมฺมานี"ติ วจนโต วจีกมฺมมฺปิ ปวตฺตติ, เตนสฺสา "กายกมฺมทฺวารนฺ"ติ ววฏฺฐานํ น ยุตฺตํ. กายกมฺมญฺจ วจีวิญฺญตฺติยมฺปิ ปวตฺตติ, เตนสฺส "กายกมฺมนฺ"ติ ววฏฺฐานํ น ยุชฺชตีติ. โน น ยุชฺชติ. กสฺมา? เยภุยฺยวุตฺติตาย เจว ตพฺพหุลวุตฺติตาย จ. กายกมฺมเมว หิ เยภุยฺเยน กายวิญฺญตฺติยํ ปวตฺตติ, น อิตรานีติ. ๑- ตสฺมา กายกมฺมสฺส เยภุยฺเยน ปวตฺติโต ตสฺสา กายกมฺมทฺวารภาโว สิทฺโธ, พฺราหฺมณคามอมฺพวนนาควนาทีนํ พฺราหฺมณคามาทิภาโว วิยาติ ทฺวารววฏฺฐานํ ยุชฺชติ. กายกมฺมํ ปน กายทฺวาเรเยว พหุลํ ปวตฺตติ, อปฺปํ วจีทฺวาเร. ตสฺมา กายทฺวาเร พหุลํ ปวตฺติโต เอตสฺส กายกมฺมภาโว สิทฺโธ, วนจรกถูลกุมาริกาทิโคจรานํ วนจรกาทิภาโว วิยาติ เอวํ กมฺมววฏฺฐานมฺปิ ยุชฺชตีติ.

กายกมฺมทฺวารกถา นิฏฺฐิตา