ตตฺรายํ นโย:- โย "มิควํ คมิสฺสามี"ติ ธนุํ สชฺเชติ, ชิยํ วฏฺเฏติ, สตฺตึ นิเสติ, ภตฺตํ ภุญฺชติ, วตฺถํ ปริทหติ. เอตฺตาวตา กายทฺวาเร โจปนํ ปตฺตํ โหติ. โส อรญฺเญ ทิวสํ จริตฺวา อนฺตมโส สสวิฬารมตฺตมฺปิ น ลภติ. อิทํ อกุสลํ กายกมฺมํ นาม โหติ น โหตีติ? น โหติ. กสฺมา? กมฺมปถํ อปฺปตฺตตาย, เกวลํ ปน กายทุจฺจริตํ นาม โหตีติ เวทิตพฺพํ. มจฺฉคฺคหณาทิปโยเคสุปิ เอเสว นโย.

วจีทฺวาเรปิ "มิควํ คมิสฺสามิ, เวเคน ธนุอาทีนิ สชฺเชถา"ติ อาณาเปตฺวา ปุริมนเยเนว อรญฺเญ กิญฺจิ อลภนฺตสฺส กิญฺจาปิ วจีทฺวาเร โจปนํ ปตฺตํ, กมฺมปถํ อปฺปตฺตตาย ปน กายกมฺมํ ๑- น โหติ, เกวลํ วจีทุจฺจริตํ นาม โหตีติ เวทิตพฺพํ.

มโนทฺวาเร ปน วธกเจตนาย อุปฺปนฺนมตฺตายเอว กมฺมปถเภโทว โหติ, โส จ โข พฺยาปาทวเสน, น ปาณาติปาตวเสน. อกุสลญฺหิ กายกมฺมํ กายวจีทฺวาเรสุ สมุฏฺฐาติ, น มโนทฺวาเร. ตถา อกุสลํ วจีกมฺมํ. อกุสลํ มโนกมฺมํ ปน ตีสุปิ ทฺวาเรสุ สมุฏฺฐาติ. ตถา กุสลานิ กายวจีมโนกมฺมานิ.

กถํ? สหตฺถาปิ หิ ปาณํ หนนฺตสฺส อทินฺนํ อาทิยนฺตสฺส มิจฺฉาจารํ จรนฺตสฺส กมฺมํ กายกมฺมเมว โหติ, ทฺวารมฺปิ กายทฺวารเมว โหติ. เอวํ ตาว อกุสลํ กายกมฺมํ