อยํ ปน อปรา:- รูปํ อารมฺมณํ เอตสฺสาติ รูปารมฺมณํ ฯเปฯ ธมฺโม อารมฺมณํ เอตสฺสาติ ธมฺมารมฺมณํ. อิติ รูปารมฺมณํ วา ฯเปฯ ธมฺมารมฺมณํ วา จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โหตีติ วตฺวา ปุน "ยํ ยํ วา ปนารพฺภา"ติ อาห. ตสฺสตฺโถ:- เอเตสุ รูปาทีสุ เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว ยํ วา ตํ วา ปนารพฺภ อุปฺปนฺนํ โหตติ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน "เยวาปนเก ๒- อภินวํ นตฺถิ, เหฏฺฐา คหิตเมว คหิตนฺ"ติ วตฺวา "รูปํ วา อารพฺภ ฯเปฯ ธมฺมํ วา อารพฺภ อิทํ วา อิทํ วา อารพฺภาติ กเถตุํ อิทํ วุตฺตนฺ"ติ เอตฺตกเมว อาคตํ.

กามาวจรกุสลธมฺมุทฺเทสกถา