@๔ ม. ติณฺณํ สนฺนิปาตสงฺขาตสฺส ๕ สํ.นิ. ๑๖/๔๓/๖๙ วเสน ปเวทิโตติ. อิมสฺส จ สุตฺตปทสฺส ติณฺณํ สงฺคติยา ผสฺโสติ อยมตฺโถ, น สงฺคติมตฺตเมว ผสฺโสติ.
เอวํ ปเวทิตตฺตา ปน เตเนวากาเรน ปจฺจุปฏฺฐาตีติ สนฺนิปาตปจฺจุปฏฺฐาโนติ วุตฺโต, ผลฏฺเฐน ปน ปจฺจุปฏฺฐาเนเนส เวทนาปจฺจุปฏฺฐาโน นาม โหติ. เวทนํ เหส ปจฺจุปฏฺฐาเปติ, อุปฺปาเทตีติ อตฺโถ. อุปฺปาทิยมาโน จ ยถา พหิทฺธา อุณฺหปจฺจยาปิ ลาขาสงฺขาตธาตุนิสฺสิตา อุสฺมา อตฺตโน นิสฺสเย มุทุภาวการี โหติ, น อตฺตโน ปจฺจยภูเตปิ พหิทฺธา วีตจฺฉิตงฺคารสงฺขาเต อุณฺหภาเว. เอวํ วตฺถารมฺมณสงฺขาโต อญฺโญ ปจฺจโยปิ สมาโน จิตฺตนิสฺสิตตฺตา อตฺตโน นิสฺสยภูเต จิตฺเตเยว เอส เวทนุปฺปาทโก โหติ, น อตฺตโน ปจฺจยภูเตปิ วตฺถุมฺหิ อารมฺมเณ วาติ เวทิตพฺโพ. ตชฺชาสมนฺนาหาเรน ปน อินฺทฺริเยน จ ปริกฺขิตฺเต ๑- วิสเย อนนฺตราเยน อุปฺปชฺชนโต เอส "อาปาถคตวิสยปทฏฺฐาโน"ติ วุจฺจติ.
เวทิยตีติ เวทนา, สา เวทยิตลกฺขณา, อนุภวนรสา อิฏฺฐาการสมฺโภครสา วา, เจตสิกอสฺสาทปจฺจุปฏฺฐานา, ปสฺสทฺธิปทฏฺฐานา.
จตุภูมิกเวทนา หิ โนเวทยิตลกฺขณา นาม นตฺถิ. "อนุภวนรสตา ปน สุขเวทนายเมว ลพฺภตี"ติ วตฺวา ปุน ตํ วาทํ ปฏิกฺขิปิตฺวา "สุขเวทนา วา โหตุ ทุกฺขเวทนา วา อทุกฺขมสุขเวทนา วา, สพฺพา อนุภวนรสา"ติ วตฺวา อยมตฺโถ ทีปิโต. อารมฺมณรสานุภวนฏฺฐานํ ปตฺวา เสสสมฺปยุตฺตธมฺมา เอกเทสมตฺตกเมว อนุภวนฺติ. ผสฺสสฺส หิ ผุสนมตฺตกเมว โหติ, สญฺญาย สญฺชานนมตฺตกเมว. เจตนาย เจตนามตฺตกเมว, วิญฺญาณสฺส วิชานนมตฺตกเมว. เอกํสโต ปน อิสฺสรวตาย วิสวิตาย ๒- สามิภาเวน เวทนาว อารมฺมณรสํ อนุภวติ.