ราชา วิย หิ เวทนา, สูโท วิย เสสธมฺมา. ยถา สูโท นานคฺครสโภชนํ สมฺปาเทตฺวา เปฬาย ปกฺขิปิตฺวา ลญฺฉนํ ทตฺวา รญฺโญ สนฺติเก โอตาเรตฺวา ลญฺฉนํ ภินฺทิตฺวา เปฬํ วิวริตฺวา สพฺพสูปพฺยญฺชเนหิ อคฺคํ ๓- อาทาย ภาชเน ปกฺขิปิตฺวา

ทุติเย อตฺถวิกปฺเป อยํ อิธ อธิปฺเปตา เวทนา ยถา วา ตถา วา อารมฺมณสฺส อิฏฺฐาการเมว สมฺภุญฺชตีติ "อิฏฺฐาการสมฺโภครสา"ติ วุตฺตา. เจตสิกอสฺสาทโต ปเนสา อตฺตโน สภาเวเนว อุปฏฺฐานํ สนฺธาย "เจตสิกอสฺสาทปจฺจุปฏฐานา"ติ วุตฺตา. ยสฺมา ปน ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวเทติ, ตสฺมา "ปสฺสทฺธิปทฏฺฐานา"ติ เวทิตพฺพา.

นีลาทิเภทํ อารมฺมณํ สญฺชานาตีติ สญฺญา, สา สญฺชานนลกฺขณา, ปจฺจาภิญฺญาณรสา. จตุภูมิกสญฺญา หิ โนสญฺชานนลกฺขณา นาม นตฺถิ, สพฺพา สญฺชานนลกฺขณาว. ยา ปเนตฺถ อภิญฺญาเณน สญฺชานาติ, สา ปจฺจาภิญฺญาณรสา นาม โหติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”