@๒ ฉ.ม. อินฺทฏฺฐํ. เอวมุปริปิ ๓ ฉ. สมฺปกฺขนฺทนลกฺขณา. เอวมุปริปิ

@๔ ฉ. สงฺขุภิตํ, ม. สงฺขุพฺภิตํ ๕-๕ ฉ.ม. ตสฺมึ อุทเก ปกฺขิตฺตมตฺเต

@ปงฺกเสวาลปณกํ วิคจฺเฉยฺย, กทฺทโม จ สนฺนิสีเทยฺย

ยถา มหาราช อุทกํ, เอวํ จิตฺตํ ทฏฺฐพฺพํ, ยถา เต มนุสฺสา, เอวํ โยคาวจโร ทฏฺฐพฺโพ, ยถา ปงฺกเสวาลปณกกทฺทโม, เอวํ กิเลสา ทฏฺฐพฺพา, ยถา อุทกปฺปสาทกมณิ, เอวํ สทฺธา ทฏฺฐพฺพา, ยถา อุทกปฺปสาทกมณิมฺหิ ปกฺขิตฺตมตฺเต ปงฺกเสวาลปณกกทฺทโม สนฺนิสีทติ, อจฺฉํ ภวติ อุทกํ วิปฺปสนฺนํ อนาวิลํ, เอวเมว โข มหาราช สทฺธา อุปฺปชฺชมานา นีวรเณ วิกฺขมฺเภติ, วินีวรณํ จิตฺตํ โหติ อจฺฉํ วิปฺปสนฺนํ อนาวิลนฺติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”