ยถา ปน รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส ปริณายกรตนํ รญฺโญ อหิเต จ หิเต จ ญตฺวา อหิเต อปยาเปติ, หิเต อุปยาเปติ, เอวเมว สติ หิตาหิตานํ ธมฺมานํ คติโย สมเนฺวสิตฺวา ๓- "อิเม กายทุจฺจริตาทโย ธมฺมา อหิตา"ติ อหิเต ธมฺเม อปนุเทติ, ๔- "อิเม กายสุจริตาทโย ธมฺมา หิตา"ติ หิเต ธมฺเม อุปคฺคณฺหาติ. เตนาห เถโร:-
"ยถา มหาราช รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส ปริณายกรตนํ รญฺโญ หิตาหิเต ชานาติ `อิเม รญฺโญ หิตา, อิเม อหิตา, อิเม อุปการา, อิเม อนูปการา'ติ. ตโต อหิเต อปนุเทติ, หิเต อุปคฺคณฺหาติ, เอวเมว โข มหาราช สติ อุปฺปชฺชมานา หิตาหิตานํ ธมฺมานํ คติโย สมเนฺวสติ `อิเม ธมฺมา หิตา, อิเม ธมฺมา อหิตา, อิเม ธมฺมา อุปการา, อิเม ธมฺมา อนูปการา'ติ. ตโต อหิเต ธมฺเม อปนุเทติ, หิเต ธมฺเม อุปคฺคณฺหาติ, เอวํ โข มหาราช อุปคฺคณฺหนลกฺขณา สตี"ติ.
อปโร นโย:- อปิลาปนลกฺขณา สติ, อสมฺโมสนรสา, อารกฺขปจฺจุปฏฺฐานา วิสยาภิมุขีภาวปจฺจุปฏฺฐานา วา. ถิรสญฺญาปทฏฺฐานา กายาทิสติปฏฺฐานปทฏฺฐานา วา. อารมฺมเณ ทฬฺหํ ปติฏฺฐิตตฺตา ปน เอสิกา วิย จกฺขุทฺวาราทิรกฺขนโต โทวาริโก วิย จ ทฏฺฐพฺพา.
อารมฺมเณ จิตฺตํ สมฺมา อาธิยติ ฐเปตีติ สมาธิ, โส จ วิกฺเขปสฺส อภิภวนโต อธิปติยฏฺเฐน อินฺทฺริยํ, อวิกฺเขปลกฺขเณ วา อินฺทตฺตํ กาเรตีติ อินฺทฺริยํ, สมาธิเยว อินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ. ลกฺขณาทีนิ ปนสฺส เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพานิ.