@๔ ฉ.ม. เทเสตุํ ๕ ฉ.ม. อิติ-สทฺโท น ทิสฺสติ

สาริปุตฺตตฺเถโรปิ สตฺถารา เทสิตํ เทสิตํ ธมฺมํ อาหริตฺวา อตฺตโน สทฺธิวิหาริกานํ ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ เทเสสิ. เตสํ อยํ ปุพฺพโยโค:- เต กิร กสฺสปทสพลสฺส กาเล ขุทฺทกวคฺคุลิโยนิยํ นิพฺพตฺตา ปพฺภาเร โอลมฺพนฺตา ทฺวินฺนํ อาภิธมฺมิกภิกฺขูนํ อภิธมฺมํ สชฺฌายนฺตานํ สเร นิมิตฺตํ คเหตฺวา กณฺหปกฺขํ สุกฺกปกฺขํ อชานิตฺวาปิ สเร นิมิตฺตคาหมตฺตเกเนว กาลํ กตฺวา เทวโลเก นิพฺพตฺตึสุ, เอกํ พุทฺธนฺตรํ เทวโลเก วสิตฺวา ตสฺมึ กาเล มนุสฺสโลเก นิพฺพตฺติตฺวา ๑- ยมกปาฏิหาริเย ปสีทิตฺวา เถรสฺส สนฺติเก ปพฺพชึสุ. เถโร สตฺถารา เทสิตเทสิตธมฺมํ อาหริตฺวา เตสํ เทเสสิ. สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส อภิธมฺมเทสนาปริโยสานญฺจ เตสํ ภิกฺขูนํ สตฺตปฺปกรณอุคฺคหณญฺจ เอกปฺปหาเรเนว อโหสิ.

อภิธมฺเม วาจนามคฺโค นาม สาริปุตฺตตฺเถรปฺปภโว, มหาปกรเณ คณนวาโรปิ ๒- เถเรเนว ฐปิโต. เถโร หิ "อิมินา นีหาเรน ธมฺมนฺตรํ อมกฺเขตฺวาว สุขํ คเหตุํ ธาเรตุํ ปริยาปุณิตุํ วาเจตุญฺจ โหตี"ติ ๓- คณนวารํ ฐเปสิ. เอวํ สนฺเต เถโรว ปฐมตรํ อาภิธมฺมิโก โหตีติ? น โหติ, สมฺมาสมฺพุทฺโธว ปฐมตรํ อาภิธมฺมิโก โหติ. โส หิ ตํ มหาโพธิปลฺลงฺเก นิสีทิตฺวา ปฏิวิชฺฌิ. พุทฺโธ หุตฺวา จ ปน สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน นิสินฺโน อุทานํ อุทาเนสิ:-

"ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกมาติกา ๒๒ ติกะ”