สมาธิ ปน ฌานงฺคานิ ปตฺวา "จิตฺเตกคฺคตา โหตี"ติ วุตฺโต, อินฺทฺริยานิ ปตฺวา "สมาธินฺทฺริยนฺ"ติ, มคฺคงฺคานิ ปตฺวา "สมฺมาสมาธี"ติ, พลานิ ปตฺวา "สมาธิพลนฺ"ติ, ปิฏฺฐิทุกํ ปตฺวา "สมโถ, อวิกฺเขโป"ติ. เอวมยํ เอโก ธมฺโม ฉสุ ฐาเนสุ วิภตฺโต.

ปญฺญา ปน อินฺทฺริยานิ ปตฺวา "ปญฺญินฺทฺริยํ โหตี"ติ วุตฺตา, มคฺคงฺคานิ ปตฺวา "สมฺมาทิฏฺฐี"ติ, พลานิ ปตฺวา "ปญฺญาพลนฺ"ติ, มูลานิ ปตฺวา "อโมโห"ติ, กมฺมปถํ ปตฺวา "สมฺมาทิฏฺฐี"ติ, ปิฏฺฐิทุกํ ปตฺวา "สมฺปชญฺญํ, วิปสฺสนา"ติ. เอวมยํ เอโก ธมฺโม สตฺตสุ ฐาเนสุ วิภตฺโต.

สเจ ปน โกจิ วเทยฺย "เอตฺถ อปุพฺพํ นาม นตฺถิ, เหฏฺฐา คหิตเมว คณฺหิตฺวา ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเน ๒- ปทํ ปูริตํ, อนนุสนฺธิกา กถา, อุปฺปฏิปาฏิยา โจเรหิ อาภฏภณฺฑสทิสา, โคยูเถน คตมคฺเค อาลุฬิตติณสทิสา, อชานิตฺวา กถิตา"ติ. โส "มาเหวนฺ"ติ ปฏิเสเธตฺวา วตฺตพฺโพ:- พุทฺธานํ เทสนา อนนุสนฺธิกา นาม นตฺถิ, สานุสนฺธิกาว โหติ. อชานิตฺวา กถิตาปิ นตฺถิ, สพฺพา ชานิตฺวา กถิตาว. สมฺมาสมฺพุทฺโธ หิ เตสํ เตสํ ธมฺมานํ กิจฺจํ ชานาติ, ตํ ญตฺวา กิจฺจวเสน วิภตฺตึ อาโรเปนฺโต "อฏฺฐารส ธมฺมา เอเกกกิจฺจา"ติ ญตฺวา เอเกกสฺมึ ฐาเน วิภตฺตึ อาโรเปสิ. "สตฺต ธมฺมา เทฺวเทฺวกิจฺจา"ติ ญตฺวา ทฺวีสุ ทฺวีสุ ฐาเนสุ วิภตฺตึ อาโรเปสิ. "เวทนา ติกิจฺจา"ติ ญตฺวา ตีสุ ฐาเนสุ วิภตฺตึ อาโรเปสิ. ๓- "วิริยสตีนํ จตฺตาริ จตฺตาริ กิจฺจานี"ติ ๓- ญตฺวา จตูสุ จตูสุ ฐาเนสุ วิภตฺตึ อาโรเปสิ. "สมาธิ ฉกิจฺโจ"ติ ญตฺวา ฉสุ ฐาเนสุ วิภตฺตึ อาโรเปสิ. "ปญฺญา สตฺตกิจฺจา"ติ ญตฺวา สตฺตสุ ฐาเนสุ วิภตฺตึ อาโรเปสิ.