ตตฺริทํ โอปมฺมํ:- เอโก กิร ปณฺฑิโต ราชา รโหคโต จินฺเตสิ "อิทํ ราชกุลสนฺตกํ น ยถา วา ตถา วา ขาทิตพฺพํ, สิปฺปานุจฺฉวิกํ เวตนํ วฑฺเฒสฺสามี"ติ. โส สพฺเพ สิปฺปเก ๑- สนฺนิปาตาเปตฺวา "เอเกกสิปฺปชานนเก ปกฺโกสถา"ติ อาห. เอวํ ปกฺโกสิยมานา อฏฺฐารส ชนา อุฏฺฐหึสุ, เตสํ เอเกกํ ปฏิวึสํ ๒- ทาเปตฺวา วิสฺสชฺเชสิ. "เทฺว เทฺว สิปฺปานิ ชานนฺตา อาคจฺฉนฺตู"ติ วุตฺเต ปน สตฺต ชนา อาคจฺฉึสุ, ๓- เตสํ เทฺว เทฺว ปฏิวึเส ทาเปสิ. "ตีณิ สิปฺปานิ ชานนฺตา อาคจฺฉนฺตู"ติ วุตฺเต เอโกว อาคจฺฉิ, ตสฺส ตโย ปฏิวึเส ทาเปสิ. "จตฺตาริ สิปฺปานิ ชานนฺตา อาคจฺฉนฺตู"ติ วุตฺเต เทฺว ชนา อาคมึสุ, เตสํ จตฺตาโร จตฺตาโร ปฏิวึเส ทาเปสิ. "ปญฺจ สิปฺปานิ ชานนฺตา อาคจฺฉนฺตู"ติ วุตฺเต เอโกปิ นาคจฺฉิ. "ฉ สิปฺปานิ ชานนฺตา อาคจฺฉนฺตู"ติ วุตฺเต เอโกว อาคจฺฉิ, ตสฺส ฉ ปฏิวึเส ทาเปสิ. "สตฺต สิปฺปานิ ชานนฺตา อาคจฺฉนฺตู"ติ วุตฺเต เอโกว อาคจฺฉิ, ตสฺส สตฺต ปฏิวึเส ทาเปสิ.

ตตฺถ ปณฺฑิโต ราชา วิย อนุตฺตโร ธมฺมราชา, สิปฺปชานนกา วิย จิตฺตงฺควเสน ๔- อุปฺปนฺนา ธมฺมา, สิปฺปานุจฺฉวิกํ เวตนวฑฺฒนํ วิย กิจฺจวเสน เตสํ เตสํ ธมฺมานํ วิภตฺติอาโรปนํ.

สพฺเพปิ ปเนเต ธมฺมา ผสฺสปญฺจกวเสน ฌานงฺควเสน อินฺทฺริยวเสน มคฺคงฺควเสน ๕- พลวเสน มูลวเสน กมฺมปถวเสน โลกปาลวเสน ปสฺสทฺธิวเสน ลหุตาวเสน มุทุตาวเสน กมฺมญฺญตาวเสน ปาคุญฺญตาวเสน อุชุกตาวเสน สติสมฺปชญฺญวเสน สมถวิปสฺสนาวเสน ปคฺคาหาวิกฺเขปวเสนาติ สตฺตรส ราสโย โหนฺตีติ.

ธมฺมุทฺเทสวารกถา นิฏฺฐิตา.