@๗ ม.ม. ๑๓/๕๑/๓๔ ๘ ที.สี. ๙/๑๐/๕, ม.มู. ๑๒/๒๙๓/๒๕๗

@๙ สี. นิกฺขมฺโม ๑๐ ฉ.ม. พฺยายมนวเสน ๑๑ สี. อุสฺโสฬฺหิ

อปโร นโย:- นิกฺกโม เจโส กามานํ ปนุทนาย. ปรกฺกโม เจโส พนฺธนจฺเฉทาย, อุยฺยาโม เจโส โอฆสฺส นิตฺถรณาย, วายาโม เจโส ปารงฺคมนฏฺเฐน, อุสฺสาโห เจโส ปุพฺพงฺคมฏฺเฐน, อุสฺโสฬฺหี เจโส อธิมตฺตฏฺเฐน, ถาโม เจโส ปลิฆุคฺฆาตนตาย, ธิติ เจสา ๑- อวฏฺฐิติการิตายาติ.

"กามํ ตโจ จ นหารุ จ, อฏฺฐิ จ อวสุสฺสตู"ติ ๒- เอวํ ปวตฺติกาเล อสิถิลปรกฺกมนวเสน อสิถิลปรกฺกมตา, ถิรปรกฺกโม ทฬฺหปรกฺกโมติ อตฺโถ. ยสฺมา ปเนตํ วิริยํ กุสลกมฺมกรณฏฺฐาเน ฉนฺทํ น นิกฺขิปติ, ธุรํ น นิกฺขิปติ, น โอตาเรติ น วิสฺสชฺเชติ, อโนสกฺกิตมานสตํ อาวหติ, ตสฺมา อนิกฺขิตฺตฉนฺทตา อนิกฺขิตฺตธุรตาติ วุตฺตํ. ยถา ปน ตชฺชาติเก อุทกสมฺภินฺนฏฺฐาเน ธุรวาหโคณํ คณฺหถาติ วทนฺติ, โส ชนฺนุเกหิ ภูมิยํ ๓- อุปฺปีเฬตฺวาปิ ธุรํ วหติ, ภูมิยํ ปติตุํ น เทติ, เอวเมว วิริยํ กุสลกมฺมกรณฏฺฐาเน ธุรํ อุกฺขิปติ ปคฺคณฺหาติ, ตสฺมา ธุรสมฺปคฺคาโหติ วุตฺตํ. ปคฺคาหลกฺขเณ ๔- อินฺทตฺตํ กาเรตีติ วิริยินฺทฺริยํ. โกสชฺเช น กมฺปตีติ วิริยพลํ. ยาถาวนิยฺยานิกกุสลวายามตาย สมฺมาวายาโม.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”