[๓๑] โอตฺตปฺปพลนิทฺเทเส โอตฺตปฺปิตพฺเพนาติ เหตฺวตฺเถ กรณวจนํ, โอตฺตปฺปิตพฺพยุตฺตเกน โอตฺตปฺปสฺส เหตุภูเตน กายทุจฺจริตาทินา วุตฺตปฺปการาย จ สมาปตฺติยา โอตฺตปฺปสฺส เหตุภูตาย โอตฺตปฺปติ ภายตีติ อตฺโถ.

[๓๒] อโลภนิทฺเทเส อลุพฺภนกวเสน อโลโภ, น ลุพฺภตีติปิ อโลโภ, อิทมสฺส สภาวปทํ. อลุพฺภนาติ อลุพฺภนากาโร. โลภสมงฺคิปุคฺคโล ลุพฺภิโต นาม, น ลุพฺภิโต อลุพฺภิโต, อลุพฺภิตสฺส ภาโว อลุพฺภิตตฺตํ, สาราคปฏิกฺเขปโต ๑- น สาราโคติ อสาราโค. อสารชฺชนาติ อสารชฺชนากาโร. อสารชฺชิตสฺส ภาโว อสารชฺชิตตฺตํ. น อภิชฺฌายตีติ อนภิชฺฌา. อโลโภ กุสลมูลนฺติ อโลภสงฺขาตํ กุสลมูลํ. อโลโภ หิ กุสลานํ ธมฺมานํ มูลํ ปจฺจยฏฺเฐนาติ กุสลมูลํ, กุสลญฺจ ตํ ปจฺจยฏฺเฐน มูลญฺจาติปิ กุสลมูลํ.

[๓๓] อโทสนิทฺเทเส อทุสฺสนกวเสน อโทโส, น ทุสฺสตีติปิ อโทโส, อิทมสฺส สภาวปทํ. อทุสฺสนาติ อทุสฺสนากาโร. อทุสฺสิตสฺส ภาโว อทุสฺสิตตฺตํ. พฺยาปาทปฏิกฺเขปโต ๒- น พฺยาปาโทติ อพฺยาปาโท. โกธทุกฺขปฏิกฺเขปโต ๓- น พฺยาปชฺโฌติ อพฺยาปชฺโฌ. ๔- อโทสสงฺขาตํ กุสลมูลํ อโทโส กุสลมูลํ, ตํ วุตฺตตฺถเมว.

[๔๐-๔๑] กายปสฺสทฺธินิทฺเทสาทีสุ ยสฺมา กาโยติ ตโย ขนฺธา อธิปฺเปตา, ตสฺมา เวทนากฺขนฺธสฺสาติอาทิ วุตฺตํ. ปสฺสมฺภนฺติ เอตาย เต ธมฺมา วิคตทรถา ภวนฺติ สมสฺสาสปฺปตฺตาติ ปสฺสทฺธิ. ทุติยปทํ อุปสคฺควเสน วฑฺฒิตํ. ปสฺสมฺภนาติ ปสฺสมฺภนากาโร. ทุติยปทํ อุปสคฺควเสน วฑฺฒิตํ. ปสฺสทฺธิสมงฺคิตาย ปฏิปสฺสมฺภิตสฺส

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”