อนาหาโร โน ติฏฺฐตี"ติ. ๑- ตถา "ผสฺสปจฺจยา เวทนา, สงฺขารปจฺจยา

วิญฺญาณํ, วิญฺญาณปจฺจยา นามรูปนฺ"ติ. ๒-

อธิปติยฏฺเฐน ปน อฏฺเฐว ธมฺมา อินฺทฺริยานิ โหนฺติ, น อวเสสา. เตน วุตฺตํ "อฏฺฐินฺทฺริยานิ โหนฺตี"ติ. อุปนิชฺฌายนฏฺเฐน ปญฺเจว ธมฺมา ฌานงฺคานิ โหนฺติ. เตน วุตฺตํ "ปญฺจงฺคิกํ ฌานํ โหตี"ติ.

นิยฺยานฏฺเฐน จ เหตฺวฏฺเฐน จ ปญฺเจว ธมฺมา มคฺคงฺคานิ โหนฺติ. เตน วุตฺตํ "ปญฺจงฺคิโก มคฺโค โหตี"ติ. กิญฺจาปิ หิ อฏฺฐงฺคิโก อริยมคฺโค, โลกิยจิตฺเต ปน เอกกฺขเณ ติสฺโส วิรติโย น ลพฺภนฺติ, ตสฺมา "ปญฺจงฺคิโก"ติ วุตฺโต. นนุ จ "ยถาคตมคฺโคติ โข ภิกฺขุ อริยสฺเสตํ อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส อธิวจนนฺ"ติ ๓- อิมสฺมึ สุตฺเต ยเถว โลกุตฺตรมคฺโค อฏฺฐงฺคิโก, ปุพฺพภาควิปสฺสนามคฺโคปิ ตเถว "อฏฺฐงฺคิโก"ติ ยถาคตวจเนน อิมสฺสตฺถสฺส ทีปิตตฺตา โลกิยมคฺเคนาปิ อฏฺฐงฺคิเกน ภวิตพฺพนฺติ? น ภวิตพฺพํ. อยํ หิ สุตฺตนฺติกเทสนา นาม ปริยายเทสนา. เตเนวาห "ปุพฺเพว โข ปนสฺส กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อาชีโว สุปริสุทฺโธ โหตี"ติ. ๔- อยํ ปน นิปฺปริยายเทสนา. โลกิยจิตฺตสฺมึ หิ ติสฺโส วิรติโย เอกกฺขเณ น ลพฺภนฺติ, ตสฺมา ปญฺจงฺคิโกว วุตฺโตติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “โกฏฐาสวาร”