@๓ ฉ.ม. กสฺสโก ๔ ฉ.ม. อิติ-สทฺโท น ทิสฺสติ อุเปกฺขาพฺรหฺมวิหาโร. ยถา หิ ถมฺเภ อนุสฺสาเปตฺวา ตุลาสงฺฆาฏํ อนาโรเปตฺวา น สกฺกา อากาเส กูฏโคปานสิโย ฐเปตุํ, เอวํ ปุริเมสุ ตติยชฺฌานํ วินา น สกฺกา จตุตฺถํ ภาเวตุํ, กสิเณสุ ปน อุปฺปนฺนตติยชฺฌานสฺสาปิ เอสา นุปฺปชฺชติ วิสภาคารมฺมณตฺตาติ.

ตตฺถ ๑- สิยา "กสฺมา ปเนตา เมตฺตากรุณามุทิตาอุเปกฺขาพฺรหฺมวิหาราติ วุจฺจนฺติ, กสฺมา จ จตสฺโส, โก จ เอตาสํ กโม, วิภงฺเค จ กสฺมา `อปฺปมญฺญา'ติ วุตฺตา"ติ. วุจฺจเต:- เสฏฺฐฏฺเฐน ตาว นิทฺโทสภาเวน เจตฺถ พฺรหฺมวิหารตา เวทิตพฺพา. สตฺเตสุ สมฺมาปฏิปตฺติภาเวน หิ เสฏฺฐา เอเต วิหารา. ยถา จ พฺรหฺมาโน นิทฺโทสจิตฺตา วิหรนฺติ, เอวํ เอเตหิ สมฺปยุตฺตา โยคิโน พฺรหฺมสมาว หุตฺวา วิหรนฺตีติ เสฏฺฐฏฺเฐน นิทฺโทสภาเวน จ "พฺรหฺมวิหารา"ติ วุจฺจนฺติ.

กสฺมา จ จตสฺโสติอาทิปญฺหสฺส ปน อิทํ วิสฺสชฺชนํ:-

วิสุทฺธิมคฺคาทิวสา จตสฺโส

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๕๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “พรหมวิหารฌาน ๔”