ทสวิธมฺปิ เจตํ อสุภํ ลกฺขณโต เอกเมว โหติ, ทสวิธสฺสาปิ หิ เอตสฺส อสุจิทุคฺคนฺธเชคุจฺฉปฏิกูลภาโวเอว ลกฺขณํ. ตเทตํ อิมินา ลกฺขเณน น เกวลํ มตสรีเรเยว, ทนฺตฏฺฐิกทสฺสาวิโน ปน เจติยปพฺพตวาสิโน มหาติสฺสตฺเถรสฺส วิย, ๑- หตฺถิกฺขนฺธคตํ ราชานํ โอโลเกนฺตสฺส ๒- สํฆรกฺขิตตฺเถรุปฏฺฐากสฺส สามเณรสฺส วิย จ ชีวมานกสรีเรปิ อุปฏฺฐาติ. ยเถว หิ มตสรีรํ, เอวํ ชีวมานกมฺปิ อสุภเมว. อสุภลกฺขณํ ปเนตฺถ อาคนฺตุเกน อลงฺกาเรน ปฏิจฺฉนฺนตฺตา น ปญฺญายตีติ.

อสุภกถา นิฏฺฐิตา.

กึ ปน ปฐวีกสิณํอา ทึ กตฺวา อฏฺฐิกสญฺญาปริโยสานาเปสา รูปาวจรปฺปนา, อุทาหุ อญฺญาปิ อตฺถีติ? อตฺถิ, อานาปานชฺฌานญฺจ ๓- กายคตาสติภาวนา จ อิธ น กถิตา. ๔- กิญฺจาปิ น กถิตา, วาโยกสิเณ ปน คหิเต อานาปานชฺฌานมฺปิ คหิตเมว โหติ, ๕- วณฺณกสิเณสุ จ คหิเตสุ เกสาทีสุ จตุกฺกปญฺจกชฺฌานวเสน อุปฺปนฺนา กายคตาสติ, ทสสุ อสุเภสุ คหิเตสุ ทวตฺตึสาการปฏิกูลมนสิการชฺฌานวเสน เจว นวสีวถิกาวณฺณชฺฌานวเสน จ ปวตฺตา กายคตาสติ คหิตาวาติ สพฺพาปิ รูปาวจรปฺปนา อิธ กถิตาว โหตีติ.

รูปาวจรกถา นิฏฺฐิตา.