ตตฺถ วาณิชสฺส "วิสกณฺฏกํ คณฺหถา"ติ อุคฺโฆสนํ วิย ภควโต "อากาสานญฺจายตนสมาปตฺตึ นิพฺพตฺเตถา"ติ วจนํ. "อุโภเปเต กกฺขฬา, โก เอตฺถ อานิสํโส"ติ คามิกานํ จินฺตนํ วิย "ภควา `อากาสานญฺจายตนํ นิพฺพตฺเตถา'ติ อาห, โก นุโข เอตฺถ อานิสํโส, นาสฺส คุณํ ชานามา"ติ โสตูนํ จินฺตนํ. อถสฺส วาณิชสฺส "อติมธุรํ คณฺหถา"ติอาทิวจนํ วิย ภควโต รูปสญฺญาสมติกฺกมาทิกํ อานิสํสปฺปกาสนํ. อิทํ หิ สุตฺวา เต พหุมฺปิ มูลํ ทตฺวา คามิกา วิย คุฬํ อิมินา อานิสํเสน ปโลภิตจิตฺตา มหนฺตํ อุสฺสาหํ กตฺวา อิมํ สมาปตฺตึ นิพฺพตฺเตสฺสนฺตีติ อุสฺสาหชนนตฺถญฺจ ปโลภนตฺถญฺจ กเถสิ.

@๓ ฉ.ม. คุฬํ ผาณิตํ สกฺกรํ ๔ ฉ.ม. นิคฺคนฺตฺวา

อากาสานญฺจายตนสญฺญาสหคตนฺติ เอตฺถ นาสฺส อนฺโตติ อนนฺตํ, อากาสํ อนนฺตํ อากาสานนฺตํ, อากาสานนฺตเมว อากาสานญฺจํ, ตํ อากาสานญฺจํ อธิฏฺฐานฏฺเฐน อายตนมสฺส สสมฺปยุตฺตธมฺมสฺส ฌานสฺส เทวานํ เทวายตนมิวาติ อากาสานญฺจายตนํ. อิติ อากาสานญฺจญฺจ ตํ อายตนญฺจาติปิ อากาสานญฺจายตนํ, กสิณุคฺฆาฏิมากาสสฺเสตํ อธิวจนํ. ตสฺมึ อากาสานญฺจายตเน อปฺปนาปฺปตฺตาย สญฺญาย สหคตํ อากาสานญฺจายตนสญฺญาสหคตํ.