ยทิ เอวํ นามมตฺตเมเวตํ โหติ, อุปริมคฺคตฺตเย ปน สมฺมาทิฏฺฐิยา กิจฺจาภาโว อาปชฺชติ, มคฺคงฺคานิ น ปริปูเรนฺติ. ตสฺมา สมฺมาทิฏฺฐิ สกิจฺจกา กาตพฺพา, มคฺคงฺคานิ ปูเรตพฺพานีติ. สกิจฺจกา เจตฺถ สมฺมาทิฏฺฐิ ยถาลาภนิยเมน ทีเปตพฺพา. อุปริมคฺคตฺตยวชฺโฌ หิ เอโก มาโน อตฺถิ, โส ทิฏฺฐิฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, สา ตํ มานํ ปชหตีติ สมฺมาทิฏฺฐิ. โสตาปตฺติมคฺคสฺมึ หิ สมฺมาทิฏฺฐิ มิจฺฉาทิฏฺฐึ ปชหติ. โสตาปนฺนสฺส ปน สกทาคามิมคฺควชฺโฌ มาโน อตฺถิ. โส ทิฏฺฐิฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, สา ตํ มานํ ปชหตีติ สมฺมาทิฏฺฐิ. ตสฺเสว สตฺตอกุสล- จิตฺตสหชาโต สงฺกปฺโป อตฺถิ, เตเหว จิตฺเตหิ วาจงฺคโจปนํ อตฺถิ, กายงฺคโจปนํ อตฺถิ, ปจฺจยปริโภโค อตฺถิ, สหชาตวายาโม อตฺถิ, อสติยา ภาโว อตฺถิ, สหชาตจิตฺเตกคฺคตา อตฺถิ. เอเต มิจฺฉาสงฺกปฺปาทโย นาม. สกทาคามิมคฺเค สมฺมาสงฺกปฺปาทโย เตสํ ปหาเนน สมฺมาสงฺกปฺปาทโยติ เวทิตพฺพา. เอวํ สกทาคามิมคฺเค อฏฺฐงฺคานิ สกิจฺจกานิ กตฺวา อาคตานิ. สกทาคามิสฺส อนาคามิมคฺควชฺโฌ มาโน อตฺถิ, โส ทิฏฺฐิฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, ตสฺเสว สตฺตหิ จิตฺเตหิ สหชาตา สงฺกปฺปาทโย, เตสมฺปหาเนน อนาคามิมคฺเค อฏฺฐนฺนํ องฺคานํ สกิจฺจกตา เวทิตพฺพา. อนาคามิสฺส อรหตฺตมคฺควชฺโฌ มาโน อตฺถิ, โส ทิฏฺฐิฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, ยานิ ปนสฺส ปญฺจ อกุสลจิตฺตานิ, เตหิ สหชาตา สงฺกปฺปาทโย, เตสมฺปหาเนน อรหตฺตมคฺเค อฏฺฐนฺนํ องฺคานํ สกิจฺจกตา เวทิตพฺพา.

อิเมสุ จตูสุ มคฺเคสุ ปฐมมคฺเคน จตฺตาริ สจฺจานิ ทิฏฺฐานิ, อุปริมคฺคตฺตยํ ทิฏฺฐกเมว ปสฺสติ, อทิฏฺฐกํ ปสฺสตีติ? ทิฏฺฐกเมว ปสฺสตีติ อยํ อาจริยานํ สมานฏฺฐกถา. วิตณฺฑวาที ปนาห "อทิฏฺฐํ ปสฺสตี"ติ. โส วตฺตพฺโพ "ปฐมมคฺเค กตมํ อินฺทฺริยํ ภาเชสี"ติ. ชานมาโน "อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยนฺ"ติ วกฺขติ. "อุปริมคฺเคสุ กตรนฺ"ติ วุตฺเตปิ "อญฺญินฺทฺริยนฺ"ติ วกฺขติ. โส วตฺตพฺโพ "อทิฏฺฐสจฺจทสฺสเน สติ อุปริมคฺเคสุปิ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยเมว ภาเชหิ, เอวํ เต ปโญฺห สเมสฺสตี"ติ. กิเลเส ปน อญฺเญ อญฺโญ ปชหติ, อปฺปหีเนเอว ๑- ปชหตีติ. อญฺเญ อญฺโญ ปชหตีติ. ยทิ อญฺเญ อญฺโญ อปฺปหีเน กิเลเส ปชหติ, สจฺจานิปิ อทิฏฺฐาเนว ปสฺสตีติ เอวํวาที ปุคฺคโล ปุจฺฉิตพฺโพ "สจฺจานิ นาม กตี"ติ. ชานนฺโต "จตฺตารี"ติ วกฺขติ. โส วตฺตพฺโพ "ตว วาเท โสฬส สจฺจานิ อาปชฺชนฺติ, ตฺวํ พุทฺเธหิปิ อทิฏฺฐํ ปสฺสสิ, พหุสจฺจโก นาม ตฺวํ. เอวํ มา คณฺหิ, ๒- สจฺจทสฺสนํ นาม อปุพฺพํ นตฺถิ, กิเลเส ปน อปฺปหีเน ปชหตี"ติ.