อิติ ผสฺสาทีนิ ทฺวตฺตึส, เยวาปนกวเสน วุตฺตานิ จตฺตารีติ สพฺพานิปิ อิมสฺมึ ธมฺมุทฺเทสวาเร ฉตฺตึส ธมฺมปทานิ ภวนฺติ, จตฺตาริ อปณฺณกงฺคานิ หาเปตฺวา ปาลิยํ อาคตานิ ทฺวตฺตึสเมว. อคฺคหิตคฺคหเณน ปเนตฺถ ผสฺสปญฺจกํ วิตกฺโก วิจาโร ปีติ จิตฺเตกคฺคตา วิริยินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ มิจฺฉาทิฏฺฐิอหิริกํ อโนตฺตปฺปํ โลโภ โมโหติ โสฬส ธมฺมา โหนฺติ.

เตสุ โสฬสสุ สตฺต ธมฺมา อวิภตฺติกา โหนฺติ, นว สวิภตฺติกา โหนฺติ. กตเม สตฺต? ผสฺโส สญฺญา เจตนา วิจาโร ปีติ ชีวิตินฺทฺริย โมโหติ อิเม สตฺต อวิภตฺติกา. เวทนา จิตฺตํ วิตกฺโก จิตฺเตกคฺคตา วิริยินฺทฺริยํ มิจฺฉาทิฏฺฐิ อหิริกํ อโนตฺตปฺปํ ๒- โลโภติ อิเม นว สวิภตฺติกา.

เตสุ ฉ ธมฺมา ทฺวีสุ ฐาเนสุ วิภตฺตา, เอโก ตีสุ, เอโก จตูสุ, เอโก ฉสุ. กถํ? จิตฺตํ วิตกฺโก มิจฺฉาทิฏฺฐิ อหิริกพลํ อโนตฺตปฺปพลํ ๓- โลโภติ อิเม ฉ ทฺวีสุ ฐาเนสุ วิภตฺตา. เอเตสุ หิ จิตฺตํ ตาว ผสฺสปญฺจกํ ปตฺวา "จิตฺตํ โหตี"ติ วุตฺตํ, อินฺทฺริยานิ ปตฺวา "มนินฺทฺริยนฺ"ติ. วิตกฺโก ฌานงฺคานิ ปตฺวา "วิตกฺโก โหตี"ติ วุตฺโต, มคฺคงฺคานิ ปตฺวา "มิจฺฉาสงฺกปฺโปติ ". มิจฺฉาทิฏฺฐิ มคฺคงฺเคสุปิ กมฺมปเถสุปิ มิจฺฉาทิฏฺฐิเยว. อหิริกํ พลานิ ปตฺวา "อหิริกพลํ โหตี"ติ วุตฺตํ, โลกนาสกทุกํ ปตฺวา "อหิริกนฺ"ติ. อโนตฺตปฺเปปิ เอเสว นโย. โลโภ มูลํ ปตฺวา "โลโภ โหตี"ติ วุตฺโต, กมฺมปถํ ปตฺวา "อภิชฺฌา"ติ. อิเม ฉ ทฺวีสุ ฐาเนสุ วิภตฺตา.