ทุติยจิตฺตวณฺณนา

[๓๙๙] ทุติยจิตฺเต สสงฺขาเรนาติ ปทํ วิเสสํ, ตมฺปิ เหฏฺฐา วุตฺตเมว. ๑- อิทํ ปน จิตฺตํ กิญฺจาปิ ฉสุ อารมฺมเณสุ โสมนสฺสิตสฺส โลภํ อุปฺปาเทตฺวา "สตฺโต สตฺโต"ติอาทินา นเยน ปรามสนฺตสฺส อุปฺปชฺชติ, ตถาปิ สสงฺขาริกตฺตา สปฺปโยเคน สอุปาเยน อุปฺปชฺชนโต "ยทา กุลปุตฺโต มิจฺฉาทิฏฺฐิกกุลสฺส กุมาริกํ ปตฺเถติ, เต จ `อญฺญทิฏฺฐิกา ตุเมฺห'ติ กุมาริกํ น เทนฺติ, อถญฺเญ ญาตกา `ยํ ตุเมฺห กโรถ, ตเมวายํ กริสฺสตี'ติ ทาเปนฺติ, โส เตหิ สทฺธึ ติตฺถิเยว อุปสงฺกมติ, อาทิโตว เวมติโก โหติ, คจฺฉนฺเต คจฺฉนฺเต กาเล `เอเตสํ กิริยา มนาปา'ติ ลทฺธึ โรเจติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ ":- เอวรูเป กาเล อิทํ ลพฺภตีติ เวทิตพฺพํ.

เยวาปนเกสุ ปเนตฺถ ถีนมิทฺธํ อธิกํ. ตตฺถ ถีนตา ๒- ถีนํ. มิทฺธนตา มิทฺธํ, อนุสฺสาหนตา ๓- อสตฺติวิฆาโต ๔- จาติ อตฺโถ, ถีนญฺจ มิทฺธญฺจ ถีนมิทฺธํ. ตตฺถ ถีนํ อนุสฺสาหนลกฺขณํ, วิริยวิโนทนรสํ, ๕- สํสีทนปจฺจุปฏฺฐานํ. มิทฺธํ อกมฺมญฺญตาลกฺขณํ, โอทหนรสํ, ๖- ลีนตาปจฺจุปฏฺฐานํ, ๗- ปจลายิกนิทฺทาปจฺจุปฏฺาฐนํ วา. อุภยมฺปิ อรติตนฺทิวิชมฺหิกาทีสุ อโยนิโสมนสิการปทฏฺฐานนฺติ.

ทุติยจิตฺตํ นิฏฺฐิตํ.