อิทานิ อิมสฺมึ จิตฺตทฺวเย ปกิณฺณกวินิจฺฉโย โหติ:- "อารมฺมเณ ปวตฺตนจิตฺตานิ ๑- นาม กตี"ติ วุตฺตสฺมิญฺหิ ๒- "อิมาเนว เทฺว"ติ วตฺตพฺพํ. ตตฺถ วิจิกิจฺฉาสหคตํ เอกนฺเตน ปวตฺตติ, ๓- อุทฺธจฺจสหคตํ ปน ลทฺธาธิโมกฺขตฺตา ลทฺธปติฏฺฐํ ๔- ปติฏฺฐาย ปติฏฺฐาย ๔- ปวตฺตติ. ยถา หิ วฏฺฏจตุรสฺเสสุ ทฺวีสุ มณีสุ ปพฺภารฏฺฐาเน ปวตฺเตตฺวา วิสฺสฏฺเฐสุ วฏฺฏมณิ เอกนฺเตเนว ปวตฺตติ, จตุรสฺโส ปติฏฺฐาย ปติฏฺฐาย ปวตฺตติ. เอวํ สมฺปทมิทํ เวทิตพฺพํ. สพฺเพสุปิ หีนาทิเภโท น อุทฺธโต, สพฺเพสํ เอกนฺตหีนตฺตา. สหชาตาธิปติ ลพฺภมาโนปิ น อุทฺธโต, เหฏฺฐา ทสฺสิตนยตฺตา. ญาณาภาวโต ปเนตฺถ วีมํสาธิปติ นาม นตฺถิ. ปจฺฉิมทฺวเย เสโสปิ นตฺถิเยว. กสฺมา? กญฺจิ ธมฺมํ ธุรํ กตฺวา อนุปฺปชฺชนโต ปฏฺฐาเน จ ปฏิสิทฺธิโต. ๕-

อิเมหิ ปน ทฺวาทสหิปิ อกุสลจิตฺเตหิ กมฺเม อายูหิเต ฐเปตฺวา อุทฺธจฺจสหคตํ เสสานิ เอกาทเสว ปฏิสนฺธึ อากฑฺฒนฺติ. วิจิกิจฺฉาสหคเต อลทฺธาธิโมกฺเข ทุพฺพเลปิ ปฏิสนฺธึ อากฑฺฒมาเน อุทฺธจฺจสหคตํ ลทฺธาธิโมกฺขํ

@๔-๔ ฉ.ม. อิเม ปาฐา น ทิสฺสนฺติ ๕ ฉ.ม. ปฏิสิทฺธโต พลวํ กสฺมา นากฑฺฒตีติ? ทสฺสเนน ปหาตพฺพาภาวโต. ยทิ หิ อากฑฺเฒยฺย, ทสฺสเนน ปหาตพฺพปทวิภงฺเค อาคจฺเฉยฺย. ตสฺมา ฐเปตฺวา ตํ เสสานิ เอกาทส อากฑฺฒนฺติ. เตสุ หิ เยน เกนจิ กมฺเม อายูหิเต ตาย เจตนาย จตูสุ อปาเยสุ ปฏิสนฺธิ โหติ, อกุสลวิปาเกสุ อเหตุกมโนวิญฺญาณธาตุอุเปกฺขาสหคตาย ปฏิสนฺธึ คณฺหาติ. อิตรสฺสาปิ เอตฺเถว ปฏิสนฺธิทานํ ภเวยฺย. ยสฺมา ปน ตํ ๑- นตฺถิ, ตสฺมา ทสฺสเนน ปหาตพฺพปทวิภงฺเค นาคตนฺติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๖๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “จิตดวงที่ ๒”