@๘ สี. อุปฺปิลวมานํ, ธมฺมปท.อ. ๕/๓๖ (สฺยา) ๙ สี. นิกฺขนฺตา, ฉ.ม. ปกฺขนฺทิ ธมฺมํ กเถนฺตสฺส อิมานิ ตีณิ วตฺถูนิ เอกปฺปหาเรเนว อาโรเจสุํ. สตฺถา "น เอตํ อญฺเญหิ กตํ, เตเหว กตกมฺมเมเวตนฺ"ติ อตีตํ อาหริตฺวา ทสฺเสนฺโต อาห:-

กาโก ปุริมตฺตภาเว มนุสฺโส หุตฺวา เอกํ ทุฏฺฐโคณํ ทเมตุํ อสกฺโกนฺโต คีวายํ ปลาลเวณึ พนฺธิตฺวา อคฺคึ อทาสิ, โคโณ เตเนว มโต, อิทานิ ตํ กมฺมํ เอตสฺส อากาเสน คจฉโตปิ น มุจฺจิตุํ อทาสิ. สาปิ อิตฺถี ปุริมตฺตภาเว เอกา อิตฺถีเยว, เอโก กุกฺกุโร ตาย ปริจิโต หุตฺวา อรญฺญํ คจฺฉนฺติยา สทฺธึ คจฺฉติ, สทฺธิเมวาคจฺฉติ. มนุสฺสา "อิทานิ อมฺหากํ สุนขลุทฺทโก นิกฺขนฺโต"ติ อุปฺผณฺเฑนฺติ. สา เตน อฏฺฏิยมานา กุกฺกุรํ นิวาเรตุํ อสกฺโกนฺตี วาลิกฆฏํ คีวายํ พนฺธิตฺวา อุทเก ขิปิ. ตํ กมฺมํ ตสฺสา สมุทฺทมชฺเฌ มุจฺจิตุํ นาทาสิ. โสปิ ภิกฺขุ ปุริมตฺตภาเว โคปาลโก หุตฺวา พิลํ ปวิฏฺฐาย โคธาย สาขาภงฺคมุฏฺฐิยา ทฺวารํ ถเกสิ, ตโต ๑- สตฺตเม ทิวเส สยเมว อาคนฺตฺวา วิวริ, โคธา กมฺปมานา นิกฺขมิ, กรุณาย ตํ น มาเรสิ, ตํ กมฺมํ ตสฺส ปพฺพตนฺตรํ ปวิสิตฺวา นิสินฺนสฺส มุจฺจิตุํ นาทาสิ. อิติ อิมานิ ตีณิ วตฺถูนิ สโมธาเนตฺวา อิมํ คาถมาห:-

"น อนฺตลิกฺเข น สมุทฺทมชฺเฌ

น ปพฺพตานํ วิวรํ ปวิสฺส