ยถา ปน เตภูมิกกุสลานิ อตฺตโน วิปากํ อธิปตึ ลภาเปตุํ น สกฺโกนฺติ, น เอวํ โลกุตฺตรานิ. ๓- กสฺมา? เตภูมิกกุสลานญฺหิ อญฺโญ อายูหนกาโล, อญฺโญ วิปจฺจนกาโล, เตเนตานิ ๔- อตฺตโน วิปากํ อธิปตึ ลภาเปตุํ น สกฺโกนฺติ. โลกุตฺตรานิ ปน ตาย สทฺธาย ตสฺมึ วิริเย ตาย สติยา ตสฺมึ สมาธิสฺมึ ตาย ปญฺญาย อวูปสนฺตาย อปณฺณกํ อวิรุทฺธํ ๕- มคฺคานนฺตรเมว วิปากํ ปฏิลภนฺติ, เตน อตฺตโน วิปากํ อธิปตึ ลภาเปตุํ สกฺโกนฺติ.

ยถา หิ ปริตฺตกสฺส อคฺคิโน คตฏฺฐาเน อคฺคิสฺมึ นิพฺพุตมตฺเตเยว อุณฺหากาโร นิพฺพายิตฺวา กิญฺจิ น โหติ, มหนฺตํ ปน อาทิตฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ นิพฺพาเปตฺวา โคมยปริภณฺเฑ กเตปิ อุณฺหากาโร อวูปสนฺโตว โหติ, เอวเมว เตภูมิกกุสเล อญฺโญ กมฺมกฺขโณ, อญฺโญ วิปากกฺขโณ, ปริตฺตอคฺคิฏฺฐาเน อุณฺหาการนิพฺพาปนกาโล วิย ๖- โหติ. ตสฺมา ตํ อตฺตโน วิปากํ อธิปตึ ลภาเปตุํ น สกฺโกติ, โลกุตฺตเร ปน ตาย สทฺธาย ฯเปฯ ตาย ปญฺญาย อวูปสนฺตาย มคฺคานนฺตรเมว ผลํ อุปฺปชฺชติ. ตสฺมา ตํ อตฺตโน วิปากํ อธิปตึ ลภาเปตีติ เวทิตพฺพํ. เตนาหุ โปราณา "วิปาเก อธิปติ นตฺถิ ฐเปตฺวา โลกุตฺตรนฺ"ติ.

@๔ ฉ.ม. เตน ตานิ ๕ ฉ.ม. อวิรทฺธํ ๖ ฉ.ม. อุณฺหภาวนิพฺพุตกาโล วิย