[๕๙๙] ตโต ปรํ ผสฺสปญฺจกานํ อุปฺปตฺติทสฺสนวเสน ปญฺจ, เตสํเยว อารมฺมณปฏิพนฺธอุปฺปตฺติทสฺสนวเสน ปญฺจาติ ทส วารา ทสฺสิตา. ตตฺถ จกฺขุํ นิสฺสายาติ จกฺขุํ นิสฺสาย ปจฺจยํ กตฺวา. รูปํ อารพฺภาติ รูปารมฺมณํ อาคมฺม สนฺธาย ปฏิจฺจ. อิมินา จกฺขุปฺปสาทวตฺถุกานํ ผสฺสาทีนํ ปุเรชาตปจฺจเยน จกฺขุทฺวารชวนวีถิยา ปริยาปนฺนานํ อารมฺมณาธิปติอารมฺมณูปนิสฺสยปจฺจเยหิ จ ๕- รูปสฺส ปจฺจยภาโว ทสฺสิโต, อิตเรสุ ปญฺจสุ วาเรสุ รูปํ อารมฺมณมสฺสาติ รูปารมฺมโณติ เอวํ อารมฺมณปจฺจยมตฺเตเนว ปจฺจยภาโว ทสฺสิโต. ยถา ปน ปุริเมสุ ตีสุ, เอวํ อิเมสุปิ ทสสุ วาเรสุ จตฺตาโร จตฺตาโร ววฏฺฐาปนนยา เวทิตพฺพา. เอวํ "กตมนฺตํ รูปํ จกฺขายตนนฺ"ติ ปุจฺฉาย อุทฺธตํ จกฺขุํ "อิทนฺตนฺ"ติ

@๔ ฉ.ม. สมฺปฏิจฺฉมานเมว ๕ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ นานปฺปการโต ทสฺเสตุํ ปุริมา ตโย, อิเม ทสาติ เตรส นิทฺเทสวารา ทสฺสิตา. เอเกกสฺมึ เจตฺถ จตุนฺนํ จตุนฺนํ ววฏฺฐาปนนยานํ อาคตตฺตา ทฺวิปญฺญาสาย นเยหิ ปฏิมณฺฑิตฺวาว ทสฺสิตาติ เวทิตพฺพา.

[๖๐๐-๖๐๓] อิโต ปเรสุ โสตายตนาทินิทฺเทเสสุปิ เอเสว นโย. วิเสสมตฺตํ ปเนตฺถ เอวํ เวทิตพฺพํ. สุณาตีติ โสตํ, ตํ สสมฺภารโสตพิลสฺส อนฺโต ตนุตมฺพโลมาจิเต องฺคุลิเวฐกสณฺฐาเน ๑- ปเทเส วุตฺตปฺปการาหิ ธาตูหิ กตูปการํ อุตุจิตฺตาหาเรหิ อุปตฺถมฺภิยมานํ อายุนา อนุปาลิยมานํ วณฺณาทีหิ ปริวุตํ โสตวิญฺญาณาทีนํ ยถารหํ วตฺถุทฺวารภาวํ สาธยมานํ ติฏฺฐติ.