@๖ ฉ.ม. สิตฺตสมฺมฏฺฐฏฺฐาเน
สุํสุมาโรปิ พหิ นิกฺขนฺโต คเหตพฺพํ น ปสฺสติ, อกฺขีนิ นิมฺมิเลตฺวา จรติ. ยทา ปน พฺยามสตมตฺตํ อุทกํ โอคาหิตฺวา พิลํ ปวิสิตฺวา นิปนฺโน โหติ, ตทาสฺส จิตฺตํ เอกคฺคํ โหติ สุขํ สุปติ, เอวเมว โสตมฺเปตํ พิลชฺฌาสยํ อากาสสนฺนิสฺสิตํ กณฺณฉิทฺทกูปเกเยว อชฺฌาสยํ กโรติ, กณฺณฉิทฺทากาโสเยว ตสฺส สทฺทสวเน ปจฺจโย โหติ. อชฺชฏากาโสปิ วฏฺฏติเยว. อนฺโตเลณสฺมึ หิ สชฺฌาเย กริยมาเน น เลณจฺฉทนํ ภินฺทิตฺวา สทฺโท พหิ นิกฺขมติ, ทฺวารวาตปานฉิทฺเทหิ ปน นิกฺขมิตฺวา ธาตุปรมฺปราเยว ฆฏฺเฏนฺโต คนฺตฺวา โสตปฺปสาทํ ฆฏฺเฏติ. อถ ตสฺมึ กาเล "อสุโก นาม ๑- สชฺฌายตี"ติ เลณปิฏฺเฐ นิสินฺนา ชานนฺติ.
เอวํ สนฺเต สมฺปตฺตโคจรตา โหติ, กึ ปเนตํ สมฺปตฺตโคจรนฺติ? อาม สมฺปตฺตโคจรนฺติ. ยทิ เอวํ ทูเร เภรีอาทีสุ วชฺชมาเนสุ "ทูเร สทฺโท"ติ ชานนํ น ภเวยฺยาติ? โน น ภเวยฺย, ๒- โสตปฺปสาทสฺมึ หิ ฆฏฺฏิเต "ทูเร สทฺโท, อาสนฺเน สทฺโท, ปรตีเร สทฺโท, โอริมตีเร สทฺโท"ติ ตถา ตถา ชานนากาโร โหติ, ธมฺมตา เอสาติ, กึ เอตาย ธมฺมตาย, ยโต ยโต ฉิทฺทํ, ตโต ตโต สวนํ โหติ, จนฺทิมสุริยาทีนํ ทสฺสนํ วิยาติ อสมฺปตฺตโคจรเมเวตํ.
ปกฺขีปิ รุกฺเข วา ภูมิยํ วา น รมติ. ยทา ปน เอกํ วา เทฺว วา เลฑฺฑุปาเต อติกฺกมฺม อชฺชฏากาสํ ปกฺขนฺโต โหติ, ตทา เอกคฺคจิตฺตตํ อาปชฺชติ, เอวเมว ฆานมฺปิ อากาสชฺฌาสยํ วาตูปนิสฺสยคนฺธโคจรํ. ตถา หิ คาโว นววุฏฺเฐ เทเว ภูมึ ฆายิตฺวา ๓- อากาสาภิมุขา หุตฺวา วาตํ อากฑฺฒนฺติ. องฺคุลีหิ คนฺธปิณฺฑํ คเหตฺวาปิ จ อุปสิงฺฆนกาเล วาตํ อนากฑฺฒนฺตา เนว ตสฺส คนฺธํ ชานนฺติ.