คามวาสี สุธมฺมเทวตฺเถโร ๒- ปน เหฏฺฐาโลหปาสาเท ธมฺมํ ปริวตฺเตนฺโต "อยํ ปรวาที พาหา ปคฺคยฺห อรญฺเญ กนฺทนฺโต วิย อสกฺขิกํ อฏฺฏํ ๓- กโรนฺโต วิย จ อภิธมฺเม นิทานสฺส อตฺถิภาวมฺปิ น ชานาตี"ติ วตฺวา นิทานํ กเถนฺโต เอวมาห "เอกํ สมยํ ภควา เทเวสุ วิหรติ ตาวตึเสสุ ปาริจฺฉตฺตกมูเล ปณฺฑุกมฺพลสิลายํ. ตตฺร โข ภควา เทวานํ ตาวตึสานํ อภิธมฺมกถํ กเถสิ `กุสลา ธมฺมา อกุสลา ธมฺมา อพฺยากตา ธมฺมา"ติ.

อญฺเญสุ ปน สุตฺเตสุ เอกเมว นิทานํ, อภิธมฺเม เทฺว นิทานานิ อธิคมนิทานญฺจ เทสนานิทานญฺจ. ตตฺถ อธิคมนิทานํ ทีปงฺกรทสพลโต ปฏฺฐาย ยาว มหาโพธิปลฺลงฺกา เวทิตพฺพํ. เทสนานิทานํ ยาว ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนา. เอวํ อุภยนิทานสมฺปนฺนสฺส อภิธมฺมสฺส นิทานโกสลฺลตฺถํ อิทํ ตาว ปญฺหากมฺมํ เวทิตพฺพํ "อยํ อภิธมฺโม นาม เกน ปภาวิโต, กตฺถ ปริปาจิโต, กตฺถ อธิคโต, กทา อธิคโต, เกน อธิคโต, กตฺถ วิจิโต, กทา วิจิโต, เกน วิจิโต, กตฺถ เทสิโต, กสฺสตฺถาย เทสิโต, กิมตฺถํ เทสิโต, เกหิ ปฏิคฺคหิโต, เก สิกฺขนฺติ, เก สิกฺขิตสิกฺขา, เก ธาเรนฺติ, กสฺส วจนํ, เกนาภโฏ"ติ.

ตตฺริทํ วิสฺสชฺชนํ:- เกน ปภาวิโตติ โพธิอภินีหารสทฺธาย ปภาวิโต. กตฺถ ปริปาจิโตติ อฑฺฒฉกฺเกสุ ชาตกสเตสุ. กตฺถ อธิคโตติ โพธิมูเล. กทา อธิคโตติ