@๗ ม. มตฺติกวากฺเกน นิสีทมานา, ขาทมานา, ภุญฺชมานา อวิสทา ภุญฺชนฺติ. ปุริสมฺปิ หิ อวิสทํ ทิสฺวา "มาตุคาโม วิย คจฺฉติ, ติฏฺฐติ, นิปชฺชติ, นิสีทติ, ขาทติ, ภุญฺชตี"ติ วทนฺติ.

อิตฺถตฺตํ อิตฺถีภาโวติ อุภยมฺปิ เอกตฺถํ, อิตฺถีสภาโวติ อตฺโถ. อยํ ปน กมฺมโช ปฏิสนฺธิสมุฏฺฐิโต. ๑- อิตฺถีลิงฺคาทิ ปน น อิตฺถินฺทฺริยํ วิย ปวตฺเต สมุฏฺฐิตํ. ๑- ยถา หิ วีเช สติ วีชํ ปฏิจฺจ วีชปจฺจยา รุกฺโข วฑฺฒิตฺวา สาขาวิฏปสมฺปนฺโน หุตฺวา อากาสํ ปูเรตฺวา ติฏฺฐติ, เอวเมว อิตฺถีภาวสงฺขาเต อิตฺถินฺทฺริเย สติ อิตฺถีลิงฺคาทีนิ โหนฺติ. วีชํ วิย หิ อิตฺถินฺทฺริยํ, วีชํ ปฏิจฺจ วฑฺฒิตฺวา อากาสํ ปูเรตฺวา ฐิตรุกฺโข วิย อิตฺถินฺทฺริยํ ปฏิจฺจ อิตฺถีลิงฺคาทีนิ ปวตฺเต สมุฏฺฐหนฺติ. ตตฺถ อิตฺถินฺทฺริยํ น จกฺขุวิญฺเญยฺยํ, มโนวิญฺเญยฺยเมว. อิตฺถีลิงฺคาทีนิ จกฺขุวิญฺเญยฺยานิปิ มโนวิญฺเญยฺยานิปิ.

อิทนฺตํ รูปํ อิตฺถินฺทฺริยนฺติ อิทนฺตํ รูปํ ยถา จกฺขุนฺทฺริยาทีนิ ปุริสสฺสปิ โหนฺติ, น เอวํ. นิยมโต ปน อิตฺถิยาเอว อินฺทฺริยนฺติ อิตฺถินฺทฺริยํ.

[๖๓๓] ปุริสินฺทฺริเยปิ เอเสว นโย. ปุริสลิงฺคาทีนิ ปน อิตฺถีลิงฺคาทีนํ ปฏิปกฺขโต เวทิตพฺพานิ. ปุริสสฺส หิ หตฺถปาทคีวาอุราทีนํ สณฺฐานํ น อิตฺถิยา วิย โหติ, ปุริสานํ หิ อุปริมกาโย วิสโท โหติ, เหฏฺฐิมกาโย อวิสโท. หตฺถปาทา มหนฺตา, มุขํ มหนฺตํ, อุรมํสํ อวิสทํ, มสฺสุทาฐิกา อุปฺปชฺชนฺติ, เกสพนฺธวตฺถคฺคหณํ น อิตฺถีนํ วิย โหติ, ทหรกาเล รถนงฺคลาทีหิ กีฬนฺติ, วาลิกปาลึ กตฺวา วาปึ นาม ขนนฺติ, คมนาทีนิ วิสทานิ โหนฺติ, อิตฺถิมฺปิ คมนาทีนิ วิสทานิ กุรุมานํ ทิสฺวา "ปุริโส วิย คจฺฉตี"ติอาทีนิ วทนฺติ. เสสํ อิตฺถินฺทฺริเย วุตฺตสทิสเมว.