ตตฺถ ทฺวตฺตึสาติ เหฏฺฐา วุตฺตาเนว กามาวจรโต อฏฺฐ กุสลานิ, ทฺวาทส อกุสลานิ, กิริยโต ทส จิตฺตานิ, เสกฺขปุถุชฺชนานํ อภิญฺญาจิตฺตํ, ขีณาสวานํ อภิญฺญาจิตฺตนฺติ. ฉพฺพีสาติ รูปาวจรโต ปญฺจ กุสลานิ, ปญฺจ กิริยานิ, อรูปาวจรโต จตฺตาริ กุสลานิ, จตฺตาริ กิริยานิ, จตฺตาริ มคฺคจิตฺตานิ, จตฺตาริ ผลจิตฺตานีติ. เอกูนวีสาติ กามาวจรกุสลวิปากโต เอกาทส, อกุสลวิปากโต เทฺว, กิริยโต กิริยามโนธาตุ, รูปาวจรโต ปญฺจ วิปากจิตฺตานีติ. โสฬสาติ เทฺว ปญฺจวิญฺญาณานิ, สพฺพสตฺตานํ ปฏิสนฺธิจิตฺตํ, ขีณาสวานํ จุติจิตฺตํ, อารุปฺเป จตฺตาริ วิปากจิตฺตานีติ อิมานิ โสฬส รูปอิริยาปถวิญฺญตฺตีสุ เอกมฺปิ น กโรนฺติ, อญฺญานิปิ พหูนิ อรูเป อุปฺปนฺนานิ อโนกาสคตตฺตา รูปํ น สมุฏฺฐาเปนฺติ. ๑- ยานิ ปน กายวิญฺญตฺตึ สมุฏฺฐาเปนฺติ, ตาเนว วจีวิญฺญตฺติมฺปีติ. ๑-

[๖๓๗] อากาสธาตุนิทฺเทเส น กสติ น นิกสติ ๒- กสิตุํ ๓- วา ฉินฺทิตุํ วา ภินฺทิตุํ วา น สกฺกาติ อากาโส. อากาโสว อากาสคตํ เขฬคตาทีนิ วิย, อากาโสติ วา คตนฺติ อากาสคตํ. น หญฺญตีติ อฆํ. อฆฏฺฏนียนฺติ อตฺโถ. อฆเมว อฆคตํ. ฉิทฺทฏฺเฐน วิวโร. วิวโรว วิวรคตํ. อสมฺผุฏฺฐํ จตูหิ มหาภูเตหีติ เอเตหิ อสมฺผุฏฺฐํ นิชฺชฏากาสํว กถิตํ. ลกฺขณาทิโต ปน รูปปริจฺเฉทลกฺขณา อากาสธาตุ, รูปปริยนฺตปฺปกาสนรสา, รูปมริยาทปจฺจุปฏฺฐานา อสมฺผุฏฺฐภาวฉิทฺทวิวรภาวปจฺจุปฏฺฐานา วา ปริจฺฉินฺนรูปปทฏฺฐานา, ยาย ปริจฺฉินฺเนสุ รูเปสุ "อิทมิโต อุทฺธํ, อโธ, ติริยนฺ"ติ จ โหติ.

[๖๓๘-๖๔๐] อิโต ปเร รูปสฺส ลหุตาทีนํ นิทฺเทสา จิตฺตสฺส ลหุตาทีสุ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา. ลกฺขณาทิโต ปเนตฺถ อทนฺธตาลกฺขณา รูปสฺส ลหุตา, รูปานํ ครุภาววิโนทนรสา, ลหุปริวตฺติตาปจฺจุปฏฺฐานา, ลหุรูปปทฏฺฐานา.