@๓ สี. กสฺสิตํ อถทฺธตาลกฺขณา รูปสฺส มุทุตา, รูปานํ ถทฺธภาววิโนทนรสา, สพฺพกิริยาสุ อวิโรธิตาปจฺจุปฏฺฐานา, มุทุรูปปทฏฺฐานา. สรีรกิริยานุกูลกมฺมญฺญภาวลกฺขณา รูปสฺส กมฺมญฺญตา, อกมฺมญฺญภาววิโนทนรสา, อทุพฺพลภาวปจฺจุปฏฺฐานา, กมฺมญฺญรูปปฏฺฐานา.

เอตา ปน ติสฺโส น อญฺญมญฺญํ วิชหนฺติ. เอวํ สนฺเตปิ โย อโรคิโน วิย รูปานํ ลหุภาโว อทนฺธตาลหุปริวตฺติปฺปกาโร รูปทนฺธตฺตกรธาตุกฺโขภ- ปฏิปกฺขปจฺจยสมุฏฺฐาโน, โส รูปวิกาโร รูปสฺส ลหุตา. โย สุปริมทฺทิตจมฺมสฺเสว รูปานํ มุทุภาโว สพฺพกิริยาวิเสเสสุ สรสวตฺตนภาโว วสวตฺตนภาวมทฺทวปฺปกาโร รูปถทฺธตฺตกรธาตุกฺโขภปฏิปกฺขปจฺจยสมุฏฺฐาโน, โส รูปวิกาโร รูปสฺส มุทุตา. โย ปน สุธนฺตสุวณฺณสฺเสว รูปานํ กมฺมญฺญภาโว สรีรกิริยานุกูลภาวปฺปกาโร สรีรกิริยานํ อนนุกูลกรธาตุกฺโขภปฏิปกฺขปจฺจยสมุฏฺฐาโน, ๑- โส รูปวิกาโร รูปสฺส กมฺมญฺญตาติ เอวเมว ตาสํ วิเสโส เวทิตพฺโพ.

เอตา ปน ติสฺโสปิ กมฺมํ กาตุํ น สกฺโกนฺติ, อาหาราทโยว กโรนฺติ. ตถา หิ โยคิโน "อชฺช อเมฺหหิ โภชนสปฺปายํ ลทฺธํ, กาโย โน ลหุมุทุกมฺมญฺโญ"ติ วทนฺติ. "อชฺช อุตุสปฺปายํ ลทฺธํ. อชฺช อมฺหากํ จิตฺตํ เอกคฺคํ, กาโย โน ลหุมุทุกมฺมญฺโญ"ติ วทนฺตีติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๓๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปาทาภาชนีย์”