@๔ ฉ.ม. ปาปนโตติ ๕ ม. วิขายิตพฺพนฺติ ทนฺตวิขาทนํ. คเลน อชฺโฌหริตพฺพนฺติ คลชฺโฌหรณียํ. อิทานิ ตํ กิจฺจวเสน ทสฺเสตุํ "กุจฺฉิวิตฺถมฺภนนฺ"ติ อาห. ตญฺหิ มูลผลาทิ โอทนกุมฺมาสาทิ วา อชฺโฌหฏํ กุจฺฉึ วิตฺถมฺเภติ, อิทมสฺส กิจฺจํ. ยาย โอชาย สตฺตา ยาเปนฺตีติ เหฏฺฐา สพฺพปเทหิ สวตฺถุกํ อาหารํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ นิพฺพตฺติตํ โอชเมว ๑- ทสฺเสตุํ อิทํ วุตฺตํ.

กึ ปเนตฺถ วตฺถุสฺส กิจฺจํ, กึ โอชาย? ปริสฺสยหรณปาลนานิ. วตฺถุ หิ ปริสฺสยํ หรติ, ปาเลตุํ น สกฺโกติ. โอชา ปาเลติ, ปริสฺสยํ หริตุํ น สกฺโกติ. เทฺวปิ เอกโต หุตฺวา ปาเลตุมฺปิ สกฺโกนฺติ ปริสฺสยมฺปิ หริตุํ. โก ปเนส ปริสฺสโย นาม? กมฺมชเตโช. อนฺโตกุจฺฉิยญฺหิ โอทนาทิวตฺถุสฺมึ อสติ กมฺมชเตโช อุฏฺฐหิตฺวา อุทรปฏลํ คณฺหาติ, "ฉาโตสฺมิ, อาหารํ เม เทถา"ติ วทาเปติ. ภุตฺตกาเล อุทรปฏลํ มุญฺจิตฺวา วตฺถุํ คณฺหาติ, อถ สตฺโต เอกคฺโค โหติ.

ยถา หิ ฉายารกฺขโส ฉายํ ปวิฏฺฐํ คเหตฺวา เทวสงฺขลิกาย พนฺธิตฺวา อตฺตโน ภวเน โมเทนฺโต ฉาตกาเล อาคนฺตฺวา สีเส ฑํสติ, โส ฑฏฺฐตฺตา วิรวติ, ตํ วิรวํ สุตฺวา "ทุกฺขปฺปตฺโต เอตฺถ อตฺถี"ติ ตโต ตโต มนุสฺสา อาคจฺฉนฺติ, โส อาคตาคเต คเหตฺวา ขาทิตฺวา ภวเน โมทติ, เอวํ สมฺปทมิทํ เวทิตพฺพํ. ฉายารกฺขโส วิย หิ กมฺมชเตโช, เทวสงฺขลิกาย พนฺธิตฺวา ฐปิตสตฺโต วิย อุทรปฏลํ, ปุน อาคตมนุสฺสา วิย โอทนาทิวตฺถุ, โอตริตฺวา สีเส ฑํสนํ วิย กมฺมชเตชสฺส วตฺถุโต มุตฺตสฺส อุทรปฏลคฺคหณํ, ฑฏฺฐสฺส วิรวนกาโล วิย "อาหารํ เทถา"ติ วจนกาโล. ตาย สญฺญาย อาคตาคเต คเหตฺวา ขาทิตฺวา ภวเน โมทนกาโล วิย กมฺมชเตเชน อุทรปฏลํ มุญฺจิตฺวา วตฺถุสฺมึ คหิเต เอกคฺคจิตฺตตา.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปาทาภาชนีย์”