[๙๗๒-๓] ฉพฺพิธาทิสงฺคหานํ ติณฺณํ โอสานปทสฺส เภทาภาวโต อาทิโต ปฏฺฐาย อปุจฺฉิตฺวาว นิทฺเทโส กโต. ตตฺถ จกฺขุวิญฺญาเณน ชานิตุํ สกฺกาติ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ ฯเปฯ มโนวิญฺญาเณน ชานิตุํ สกฺกาติ มโนวิญฺเญยฺยํ. ติวิธาย มโนธาตุยา ชานิตุํ สกฺกาติ มโนธาตุวิญฺเญยฺยํ. สพฺพํ รูปนฺติ เอตฺถ ยสฺมา เอกํ รูปมฺปิ มโนวิญฺญาณธาตุยา อชานิตพฺพํ นาม นตฺถิ, ตสฺมา "สพฺพํ รูปนฺ"ติ วุตฺตํ. สมฺมาสมฺพุทฺเธน หิ อภิธมฺมํ ปตฺวา นยํ กาตุํ ยุตฺตฏฺฐาเน นโย อกโต นาม นตฺถิ. อิทญฺจ เอกสฺส รูปสฺสาปิ มโนวิญฺญาณธาตุยา อชานิตพฺพสฺส ๔- อภาเวน นยํ กาตุํ ยุตฺตฏฺฐานํ นาม, ตสฺมา นยํ กโรนฺโต "สพฺพํ รูปนฺ"ติ อาห.

[๙๗๔] สุขสมฺผสฺโสติ สุขเวทนาปฏิลาภปจฺจโย. ทุกฺขสมฺผสฺโสติ ทุกฺขเวทนาปฏิลาภปจฺจโย. อิธาปิ โผฏฺฐพฺพารมฺมณสฺส สุขทุกฺขสฺส สพฺภาวโต อยํ นโย ทินฺโน.

@๓ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๔ สี. อวิชานิตพฺพสฺส

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทศ”