ตตฺถ สโมธานนฺติ สพฺพเมว หิ ๔- รูปํ สโมธานโต จกฺขายตนํ ฯเปฯ กพฬิงฺกาโร อาหาโร, โผฏฺฐพฺพายตนํ, อาโปธาตูติ ปญฺจวีสติสงฺขฺยํ โหติ. ตํ วตฺถุรูเปน สทฺธึ ฉพฺพีสติสงฺขฺยํ เวทิตพฺพํ, อิโต อญฺญํ รูปํ นาม นตฺถีติ. ๕- เกจิ ปน "มิทฺธวาทิโน ๖- มิทฺธรูปํ นาม อตฺถี"ติ วทนฺติ. เต "อทฺธา มุนีสิ สมฺพุทฺโธ, นตฺถิ นีวรณา ตวา"ติอาทีนิ ๗- วตฺวา "มิทฺธรูปํ นาม นตฺถี"ติ ปฏิเสเธตพฺพา. อปเร "พลรูเปน สทฺธึ สตฺตวีสติ, สมฺภวรูเปน สทฺธึ อฏฺฐวีสติ, ชาติรูเปน สทฺธึ เอกูนตึสติ, โรครูเปน สทฺธึ สมตึส รูปานี"ติ วทนฺติ. เตปิ เตสํ วิสุํ อภาวํ ทสฺเสตฺวา ปฏิกฺขิปิตพฺพา. วาโยธาตุยา หิ คหิตาย พลรูปํ คหิตเมว, อญฺญํ พลรูปํ นาม นตฺถิ. อาโปธาตุยา สมฺภวรูปํ, อุปจยสนฺตตีหิ ชาติรูปํ, ชรตานิจฺจตาย คหิตาย ๘- โรครูปํ คหิตเมว, อญฺญํ โรครูปํ นาม นตฺถิ, โยปิ กณฺณโรคาทิอาพาโธ, โส วิสมปจฺจยสมุฏฺฐิตธาตุมตฺตเมว, น อญฺโญ ตตฺถ โรโค นาม อตฺถีติ สโมธานโต ฉพฺพีสติเมว รูปานิ.

@๓ ฉ.ม. เวทิตพฺพา ๔ ฉ.ม. หิทํ

@๕ ฉ.ม. อิติ-สทฺโท น ทิสฺสติ ๖ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๕๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทศ”