อปิจ สมุฏฺฐานนฺติ เอตฺถ อยมญฺโญปิ อตฺโถ, ตสฺสายํ มาติกา:- กมฺมชํ, กมฺมปจฺจยํ, กมฺมปจฺจยอุตุสมุฏฺฐานํ, อาหารสมุฏฺฐานํ, อาหารปจฺจยํ, อาหารปจฺจยอุตุสมุฏฺฐานํ, อุตุสมุฏฺฐานํ, อุตุปจฺจยํ, อุตุปจฺจยอุตุสมุฏฺฐานํ, จิตฺตสมุฏฺฐานํ, จิตฺตปจฺจยํ, จิตฺตปจฺจยอุตุสมุฏฺฐานนฺติ.

ตตฺถ จกฺขุปฺปสาทาทิ อฏฺฐวิธํ รูปํ สทฺธึ หทยวตฺถุนา กมฺมชํ นาม. เกสมสฺสู หตฺถิทนฺตา อสฺสพาลา จามริพาลาติ ๓- เอวมาทิ กมฺมปจฺจยํ นาม. จกฺกรตนํ เทวตานํ อุยฺยานวิมานาทีนีติ เอวมาทิ กมฺมปจฺจยอุตุสมุฏฺฐานํ นาม.

อาหารโต สมุฏฺฐิตํ สุทฺธฏฺฐกํ อาหารสมุฏฺฐานํ นาม. กพฬิงฺกาโร อาหาโร ทฺวินฺนมฺปิ รูปสนฺตตีนํ ปจฺจโย โหติ อาหารสมุฏฺฐานสฺส จ อุปาทินฺนสฺส จ. อาหารสมุฏฺฐานสฺส ชนโก หุตฺวา ปจฺจโย โหติ, กมฺมชสฺส อนุปาลโก หุตฺวาติ อิทํ อาหารานุปาลิตํ กมฺมชรูปํ อาหารปจฺจยํ นาม. วิสภาคาหารํ เสวิตฺวา อาตเป คจฺฉนฺตสฺส ๑- กาฬกุฏฺฐาทีนิ ๒- อุปฺปชฺชนฺติ, อิทํ อาหารปจฺจยอุตุสมุฏฺฐานํ นาม.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๖๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทศ”