ยํ ปน อุปจารปฺปนาเภเทน สมาธินา ปวตฺติภาวนิวารณโต ฆฏปฺปหาเรเนว อุทกปิฏฺเฐ เสวาลสฺส เตสํ เตสํ นีวรณาทิธมฺมานํ ปหานํ, เอตํ วิกฺขมฺภนปฺปหานํ นาม. ยํ จตุนฺนํ อริยมคฺคานํ ภาวิตตฺตา ตํตํมคฺควโต อตฺตโน สนฺตาเน "ทิฏฺฐิคตานํ ปหานายา"ติอาทินา ๓- นเยน วุตฺตสฺส สมุทยปกฺขิกสฺส กิเลสคณสฺส อจฺจนฺตอปฺปวตฺติภาเวน ปหานํ, อิทํ สมุจฺเฉทปฺปหานํ นาม. ยํ ปน ผลกฺขเณ ปฏิปสฺสทฺธตฺตํ กิเลสานํ, เอตํ ปฏิปสฺสทฺธิปฺปหานํ นาม. ยํ สพฺพสงฺขตนิสฺสฏตฺตา ปหีนสพฺพสงฺขตํ นิพฺพานํ, เอตํ นิสฺสรณปฺปหานํ นาม. สพฺพมฺปิ เจตมฺปหานํ ยสฺมา จาคฏฺเฐน ปหานํ, วินยนฏฺเฐน วินโย. ตสฺมา "ปหานวินโย"ติ วุจฺจติ. ตํตํปหานวโต วา ตสฺส วินยสฺส สมฺภวโตเปตํ "ปหานวินโย"ติ วุจฺจติ. เอวํ ปหานวินโยปิ ปญฺจธา ภิชฺชตีติ เวทิตพฺโพ.

เอวมยํ สงฺเขปโต ทุวิโธ เภทโต จ ทสวิโธ วินโย ภิชฺชนสํวรตฺตา ๔- ปหาตพฺพสฺส จ อปฺปหีนตฺตา ยสฺมา เอตสฺส อสฺสุตวโต ปุถุชฺชนสฺส นตฺถิ, ตสฺมา อภาวโต ตสฺส อยํ "อวินีโต"ติ วุจฺจติ. ๕- เอเสว นโย สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโตติ เอตฺถาปิ. นินฺนานาการณํ เหตํ อตฺถโต. ยถาห "เยว เต อริยา, เตว เต สปฺปุริสา. เยว เต

@๒ ฉ.ม. ธมฺมฏฺฐิติยํ ๔ ฉ.ม. ภินฺนสํวรตฺตา ๕ ฉ.ม. วุจฺจตีติ สปฺปุริสา, เตว เต อริยา. โยเอว โส อริยานํ ธมฺโม, โสเอว โส สปฺปุริสานํ ธมฺโม. โยเอว โส สปฺปุริสานํ ธมฺโม, โสเอว โส อริยานํ ธมฺโม. เยว เต อริยวินยา, เตว เต สปฺปุริสวินยา. เยว เต สปฺปุริสวินยา, เตว เต อริยวินยา. อริโยติ วา สปฺปุริโสติ วา อริยธมฺโมติ วา สปฺปุริสธมฺโมติ วา อริยวินโยติ วา สปฺปุริสวินโยติ วา เอเสเส เอเก เอกฏฺเฐ สเม สมภาเค ตชฺชาเต ตญฺเญวา"ติ.