[๑๐๐๙] สีเลนาติ โคสีลาทินา. วเตนาติ โควตาทินา. สีลพฺพเตนาติ ตทุภเยน. สุทฺธีติ กิเลสสุทฺธิ, ปรมตฺถสุทฺธิภูตํ วา นิพฺพานเมว. ตเทกฏฺฐาติ อิธ ปหาเนกฏฺฐํ ธุรํ. อิมิสฺสา จ ปาลิยา ทิฏฺฐิกิเลโส วิจิกิจฺฉากิเลโสติ เทฺวเยว อาคตา. โลโภ โทโส โมโห มาโน ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺติ อิเม อฏฺฐ อนาคตา, อาหริตฺวา ปน ทีเปตพฺพา. เอตฺถ หิ ทิฏฺฐิวิจิกิจฺฉาสุ ปหียมานาสุ อปายคมนีโย โลโภ โทโส โมโห มาโน ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺติ สพฺเพปิเม ปหาเนกฏฺฐา หุตฺวา ปหียนฺติ, สหเชกฏฺฐํ ปน อาหริตฺวา ทีเปตพฺพํ. โสตาปตฺติมคฺเคน หิ จตฺตาริ ทิฏฺฐิสหคตานิ วิจิกิจฺฉาสห- คตญฺจาติ ปญฺจ จิตฺตานิ ปหียนฺติ. ตตฺถ ทฺวีสุ อสงฺขาริกทิฏฺฐิจิตฺเตสุ ปหียนฺเตสุ เตหิ สหชาตา ๒- โลโภ โทโส โมโห อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺติ อิเม กิเลสา สหเชกฏฺฐวเสน ปหียนฺติ, เสสทิฏฺฐิกิเลโส จ วิจิกิจฺฉากิเลโส จ ปหาเนกฏฺฐวเสน ปหียนฺติ. ทิฏฺฐิสมฺปยุตฺตสสงฺขาริกจิตฺเตสุปิ ปหียนฺเตสุ เตหิ สหชาตา โลโภ โทโส โมโห ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺติ อิเม กิเลสา สหเชกฏฺฐวเสน ปหียนฺติ, เสสทิฏฺฐิกิเลโส จ วิจิกิจฺฉากิเลโส จ ปหาเนกฏฺฐวเสน ปหียนฺติ. เอวํ ปหาเนกฏฺฐสฺมึเยว สหเชกฏฺฐํ ลพฺภตีติ อิทํ สหเชกฏฺฐํ อาหริตฺวา ทีปยึสุ.

ตํสมฺปยุตฺโตติ เตหิ ตเทกฏฺเฐหิ อฏฺฐหิ กิเลเสหิ สมฺปยุตฺโต, วินิพฺโภคํ วา กตฺวา เตน โลเภน เตน โทเสนาติ เอวํ เอเกเกน สมฺปยุตฺตตา ทีเปตพฺพา. ตตฺถ โลเภ คหิเต "โมโห มาโน ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺ"ติ อยํ สงฺขารกฺขนฺโธ ๑- กิเลสคโณ โลภสมฺปยุตฺโต นาม โหติ. ๒- โทเส คหิเต "โมโห ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺ"ติ อยํ กิเลสคโณ โทสสมฺปยุตฺโต นาม. โมเห คหิเต "โลโภ โทโส มาโน ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺ"ติ อยํ กิเลสคโณ โมหสมฺปยุตฺโต นาม. มาเน คหิเต เตน สหุปฺปนฺโน "โลโภ โทโส โมโห ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺ"ติ อยํ กิเลสคโณ มานสมฺปยุตฺโต นาม. อิมินา อุปาเยน เตน ถีเนน, เตน อุทฺธจฺเจน, เตน อหิริเกน, เตน อโนตฺตปฺเปน สมฺปยุตฺโตติ ๓- โยชนา กาตพฺพา. ตํสมุฏฺฐานนฺติ เตน โลเภน ฯเปฯ เตน อโนตฺตปฺเปน สมุฏฺฐิตนฺติ อตฺโถ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกะ”