@๓ ฉ.ม. อุปสคฺเคน ๔ ฉ. ชาโต ๕ ฉ.ม. ติฏฺฐเตว สายํ

@๖ ฉ.ม. อญฺญา จ ๗ ที.สี. ๙/๔๑๗/๑๘๒ นามาติ ชาโต, เอวเมว ลทฺโธกาสสฺส กมฺมสฺส วิปาโก ทุวิโธ ฯเปฯ ธุวปจฺจยฏฺเฐน นตฺถิ นาม น โหติ, อุปฺปาทิโน ธมฺมา นาม ชาตา.

ยทิ ปน อายูหิตํ กุสลากุสลกมฺมํ สพฺพํ วิปากํ ทเทยฺย, อญฺญสฺส โอกาโสว น ภเวยฺย. ตํ ปน ทุวิธํ โหติ ธุววิปากํ อธุววิปากญฺจ. ตตฺถ ปญฺจ อนนฺตริยกมฺมานิ, อฏฺฐ สมาปตฺติโย, จตฺตาโร อริยมคฺคาติ เอตํ ธุววิปากํ นาม, ตํ ปน ขณปฺปตฺตมฺปิ อตฺถิ อปฺปตฺตมฺปิ. ตตฺถ ขณปฺปตฺตํ อุปฺปนฺนํ นาม, อปฺปตฺตํ อนุปฺปนฺนํ นาม, ตสฺส วิปาโก จิตฺตานนฺตเร วา อุปฺปชฺชตุ กปฺปสตสหสฺสาติกฺกเม วา, ๑- ธุวปจฺจยฏฺเฐน อนุปฺปนฺนํ นาม น โหติ, อุปฺปาทิโน ธมฺมาเยว นาม ชาตา. ๒- เมตฺเตยฺยโพธิสตฺตสฺส มคฺโค อนุปฺปนฺโน นาม, ผลํ อุปฺปาทิโน ธมฺมาเยว นาม ชาตา.

[๑๐๔๔] อตีตตฺติกนิทฺเทเส อตีตาติ ขณตฺตยํ อติกฺกนฺตา. นิรุทฺธาติ นิโรธปฺปตฺตา. วิคตาติ วิภวํ คตา, วิคจฺฉิตา วา. วิปริณตาติ ปกติวิชหเนน วิปริณามคตา. นิโรธสงฺขาตํ อตฺถํ คตาติ อตฺถงฺคตา. อพฺภตฺถงฺคตาติ อุปสคฺเคน ปทํ วฑฺฒิตํ. อุปฺปชฺชิตฺวา วิคตาติ นิพฺพตฺติตฺวา วิคจฺฉิตา. ปุน อตีตวจเนน ๓- การณํ เหฏฺฐา วุตฺตเมว. ปรโต อนาคตาทีสุปิ เอเสว นโย. อตีตํเสน สงฺคหิตาติ อตีตโกฏฺฐาเสน คณนํ คตา. กตเม เตติ? รูปา ๔- เวทนา สญฺญา สงฺขารา วิญฺญาณํ. ปุรโต ๕- อนาคตาทีสุปิ เอเสว นโย.