[๑๐๖๕] โลภนิทฺเทเสปิ เหฏฺฐา อนาคตานํ ปทานํ อยมตฺโถ, รญฺชนวเสน ราโค. พลวรญฺชนฏฺเฐน สาราโค. วิสเยสุ สตฺตานํ อนุนยนโต ๑- อนุนโย. อนุรุชฺฌตีติ อนุโรโธ, กาเมตีติ อตฺโถ. ยตฺถ กตฺถจิ ภเว สตฺตา เอตาย นนฺทนฺติ, สยํ วา นนฺทตีติ นนฺที. นนฺที จ สา รญฺชนฏฺเฐน ราโค จาติ นนฺทีราโค. ตตฺถ เอกสฺมึ อารมฺมเณ สกึ อุปฺปนฺนา ตณฺหา นนฺที, ปุนปฺปุนํ อุปฺปชฺชนฺตี ๒- นนฺทีราโคติ วุจฺจติ. จิตฺตสฺส สาราโคติ โย เหฏฺฐา พลวรญฺชนฏฺเฐน "สาราโค"ติ วุตฺโต, โส น สตฺตสฺส, จิตฺตสฺเสว สาราโคติ อตฺโถ.

อิจฺฉนฺติ เอตาย อารมฺมณานีติ อิจฺฉา. พลวกิเลสภาเวน ๓- มุจฺฉนฺติ เอตาย ปาณิโนติ มุจฺฉา. คิลิตฺวา ปรินิฏฺฐเปตฺวา คหณวเสน อชฺโฌสานํ. อิมินา สตฺตา คิชฺฌนฺติ เคธํ อาปชฺชนฺตีติ เคโธ. ๔- พหลฏฺเฐน วา เคโธ. "เคธํ วา ปวนสณฺฑนฺ"ติ ๕- หิ พหลฏฺเฐเนว วุตฺตํ. อนนฺตรปทํ อุปสคฺควเสน วฑฺฒิตํ. สพฺพโต ภาเคน วา เคโธติ ปลิเคโธ. สชฺชนฺติ ๖- เอเตนาติ สงฺโค, สคฺคนฏฺเฐน ๗- วา สงฺโค. โอสีทนฏฺเฐน วา ปงฺโก. อากฑฺฒนวเสน เอชา, "เอชา อิมํ ปุริสํ. ปริกฑฺฒติ ตสฺส ตสฺเสว ภวสฺส อภินิพฺพตฺติยา"ติ หิ วุตฺตํ. วญฺจนฏฺเฐน มายา. วฏฺฏสฺมึ สตฺตานํ ชนนฏฺเฐน ชนิกา, "ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ, จิตฺตมสฺส วิธาวตี"ติ ๘- หิ วุตฺตํ. วฏฺฏสฺมึ สตฺเต ทุกฺเขน สญฺโญชยมานา ชเนตีติ สญฺชนนี, ฆฏฺฏนฏฺเฐน สิพฺพตีติ สิพฺพินี, อยํ หิ วฏฺฏสฺมึ สตฺเต จุติปฏิสนฺธิวเสน สิพฺพติ ฆฏฺเฏติ. ๙- ตุนฺนกาโร วิย ปิโลติกาย ปิโลติกํ, ตสฺมา ฆฏฺฏนฏฺเฐน "สิพฺพินี"ติ วุตฺตา. อเนกปฺปการํ วิสยชาลํ, ตณฺหา วิปฺผนฺทิตนิเวสสงฺขาตํ วา ชาลมสฺสา อตฺถีติ ชาลินี.

@๔ ก. เคธา ๕ สี. เคธํ วา ปน วนสณฺฑํ ๖ ฉ.ม. สญฺชนฺติ

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “เหตุโคจฉกะ”