อารมฺมณานํ นิกามนวเสน นิกนฺติ. นิกามนากาโร นิกามนา. ปตฺถนวเสน ปตฺถนา. ปิหายนวเสน ปิหนา. สุฏฺฐุ ปตฺถนา สมฺปตฺถนา. ปญฺจสุ กามคุเณสุ ตณฺหา กามตณฺหา. รูปารูปภเว ตณฺหา ภวตณฺหา. อุจฺเฉทสงฺขาเต วิภเว ตณฺหา วิภวตณฺหา. สุทฺเธ รูปภวสฺมึเยว ตณฺหา รูปตณฺหา. อรูปภเว ตณฺหา อรูปตณฺหา. อุจฺเฉททิฏฺฐิสหคโต ราโค ทิฏฺฐิราโค, นิโรเธ ตณฺหา นิโรธตณฺหา. รูเป ตณฺหา รูปตณฺหา. สทฺเท ตณฺหา สทฺทตณฺหา. คนฺเธ ตณฺหา คนฺธตณฺหา. รสาทีสุปิ เอเสว นโย. โอฆาทโย วุตฺตตฺถาว.
กุสลธมฺเม อาวรตีติ อาวรณํ. ฉาทนวเสน ฉาทนํ. สตฺเต วฏฺฏสฺมึ พนฺธตีติ พนฺธนํ. จิตฺตํ อุปคนฺตฺวา สงฺกิลิสฺสติ สงฺกิลิฏฺฐํ ๒- กโรตีติ อุปกฺกิเลโส. ถามคตฏฺเฐน อนุเสตีติ ๓- อนุสโย. อุปฺปชฺชมานา จิตฺตํ ปริยุฏฺฐาตีติ ปริยุฏฺฐานํ, อุปฺปชฺชิตุํ อปฺปทาเนน กุสลาจารํ ๔- คณฺหาตีติ อตฺโถ. "โจรา มคฺเค ปริยุฏฺฐึสุ ", "ธุตฺตา มคฺเค ปริยุฏฺฐึสู"ติอาทีสุ ๕- หิ มคฺคํ คณฺหึสูติ อตฺโถ, เอวมิธาปิ คหณฏฺเฐน ปริยุฏฺฐานํ เวทิตพฺพํ. ปลิเวธนฏฺเฐน ลตา วิยาติ ลตา, "ลตา อุพฺภิชฺช ติฏฺฐตี"ติ ๖- อาคตฏฺฐาเนป อยํ ตณฺหา "ลตา"ติ วุตฺตา. วิวิธานิ วตฺถูนิ อิจฺฉตีติ เววิจฺฉํ. วฏฺฏทุกฺขสฺส มูลนฺติ ทุกฺขมูลํ. ตสฺเสว ทุกฺขสฺส นิทานนฺติ ทุกฺขนิทานํ. ตํ ทุกฺขํ อิโต ปภวตีติ ทุกฺขปฺปภโว. พนธนฏฺเฐน ปาโส วิยาติ ปาโส, มารสฺส ปาโส มารปาโส. ทุรคฺคิลนฏฺเฐน ๗- พลิสํ วิยาติ พลิสํ. มารสฺส
@๔ ฉ.ม. กุสลจารํ ๕ วินย. ๗/๔๓๐/๒๖๓ ๖ ขุ.ธ. ๒๕/๓๔๐/๗๕