@๗ ฉ.ม. ทุรุคฺคิลนฏฺเฐน พลิสํ มารพลิสํ. ตณฺหาภิภูตา มารสฺส วิสยํ นาติกฺกมนฺติ, เตสํ อุปริ มาโร วสํ วตฺเตตีติ อิมินา ปริยาเยน มารสฺส วิสโยติ มารวิสโย. สนฺทนฏฺเฐน ตณฺหาว นที ตณฺหานที. อชฺโฌตฺถรณฏฺเฐน ตณฺหาว ชาลํ ตณฺหาชาลํ. ยถา สุนขา คทฺทุลพนฺธา ยทิจฺฉกํ นียนฺติ, เอวํ ตณฺหาพนฺธา ๑- สตฺตาติ ทฬฺหพนฺธนฏฺเฐน คทฺทุลํ วิยาติ คทฺทุลํ, ตณฺหาว คทฺทุลํ ตณฺหาคทฺทุลํ. ทุปฺปูรณฏฺเฐน ตณฺหาว สมุทฺโทติ ๒- ตณฺหาสมุทฺโท.
[๑๐๖๖] โทสนิทฺเทเส อนตฺถํ เม อจรีติ อวุฑฺฒึ เม อกาสิ, อิมินา อุปาเยน สพฺพปเทสุ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. อฏฺฐาเน วา ปน อาฆาโตติ อการเณ โกโป. เอกจฺโจ หิ "เทโว อติวสฺสตี"ติ กุปฺปติ, "น วสฺสตี"ติ กุปฺปติ, "สุริโย ตปฺปตี"ติ กุปฺปติ, "น ตปฺปตี"ติ กุปฺปติ, วาเต วายนฺเตปิ กุปฺปติ, อวายนฺเตปิ กุปฺปติ, สมฺมชฺชิตุํ อสกฺโกนฺโต โพธิปณฺณานํ กุปฺปติ, จีวรํ ปารุปิตุํ อสกฺโกนฺโต วาตสฺส กุปฺปติ, อุปกฺขลิตฺวา ขาณุกสฺส กุปฺปตีติ. ๓- อิทํ สนฺธาย วุตฺตํ "อฏฺฐาเน วา ปน อาฆาโต ชายตี"ติ. ตตฺถ เหฏฺฐา นวสุ ฐาเนสุ สตฺเต อารพฺภ อุปฺปนฺนตฺตา กมฺมปถเภโท โหติ. อฏฺฐานาฆาโต ปน สงฺขาเรสุ อุปฺปนฺโน กมฺมปถเภทํ น กโรติ. จิตฺตํ อาฆาเตนฺโต อุปฺปนฺโนติ จิตฺตสฺส อาฆาโต. ตโต พลวตโร ปฏิฆาโต. ปฏิหญฺญนวเสน ปฏิฆํ. ปฏิวิรุชฺฌตีติ ปฏิวิโรโธ. กุปฺปนวเสน โกโป. ปโกโป สมฺปโกโปติ อุปสคฺควเสน ๔- ปทํ วฑฺฒิตํ. ทุสฺสนวเสน โทโส. ปโทโส สมฺปโทโสติ อุปสคฺควเสน ๔- ปทํ วฑฺฒิตํ. จิตฺตสฺส พฺยาปตฺตีติ จิตฺตสฺส วิปนฺนตฺตา วิปริวตฺตนากาโร. มนํ ปทุสยมาโน อุปฺปชฺชตีติ มโนปโทโส. กุชฺฌนวเสน โกโธ. กุชฺฌนากาโร กุชฺฌนา. กุชฺฌิตสฺส ภาโว กุชฺฌิตตฺตํ.
อิทานิ อกุสลนิทฺเทเส วุตฺตนยํ ทสฺเสตุํ "โทโส ทุสฺสนา"ติอาทิ วุตฺตํ. ตสฺมา โย เอวรูโป "จิตฺตสฺส อาฆาโต ฯเปฯ กุชฺฌิตตฺตนฺ"ติ จ อิธ วุตฺโต, "โทโส ทุสฺสนา"ติอาทินา นเยน เหฏฺฐา วุตฺโต, อยํ วุจฺจติ โทโสติ