ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ เภทนธมฺมสฺส สรีรสฺเสว "ชีวนฺ"ติ คหิตตฺตา สรีเร อุจฺฉิชฺชมาเน "ชีวมฺปิ อุจฺฉิชฺชตี"ติ อุจฺเฉทคหณาการปฺปวตฺตา ทิฏฺฐิ. ทุติยปเท สรีรโต อญฺญสฺส ชีวสฺส คหิตตฺตา สรีเร อุจฺฉิชฺชมาเนปิ "ชีวํ น อุจฺฉิชฺชตี"ติ สสฺสตคหณาการปฺปวตฺตา ทิฏฺฐิ. โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติอาทีสุ สตฺโต ตถาคโต นาม, "โส ปรํ มรณา โหตี"ติ คณฺหโต ปฐมา สสฺสตทิฏฺฐิ. "น โหตี"ติ คณฺหโต ทุติยา อุจฺเฉททิฏฺฐิ. "โหติ จ น จ โหตี"ติ คณฺหโต ตติยา เอกจฺจสสฺสตทิฏฺฐิ. "เนว โหติ น น โหตี"ติ คณฺหโต จตุตฺถา อมราวิกฺเขปทิฏฺฐิ. อิเม ธมฺมา อาสวาติ อิเม กามาสวญฺจ ภวาสวญฺจ ราควเสน เอกโต กตฺวา สงฺเขปโต ตโย, วิตฺถารโต จตฺตาโร ธมฺมา อาสวา นาม.

โย ปน พฺรหฺมวิมานกปฺปรุกฺขาภรเณสุ ฉนฺทราโค อุปฺปชฺชติ, โส กามาสโว โหติ น โหตีติ? น โหติ. กสฺมา? ปญฺจกามคุณิกสฺส ราคสฺส อิเธว ปหีนตฺตา. เหตุโคจฺฉกํ ปน ปตฺวา โลโภ เหตุ นาม โหติ, คนฺถโคจฺฉกํ ปตฺวา อภิชฺฌากายคนฺโถ นาม, กิเลสโคจฺฉกํ ปตฺวา โลโภ กิเลโส นาม โหติ. ทิฏฺฐิสหชาโต ปน ราโค กามาสโว โหติ น โหตีติ? น โหติ, ทิฏฺฐิราโค นาม โหติ. วุตฺตํ เหตํ "ทิฏฺฐิราครตฺเต ปุริสปุคฺคเล ทินฺนทานํ นาม ๑- น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสนฺ"ติ. ๒-

อิเม ปน อาสเว กิเลสปฏิปาฏิยาปิ อาหริตุํ วฏฺฏติ มคฺคปฏิปาฏิยาปิ. กิเลสปฏิปาฏิยา กามาสโว อนาคามิมคฺเคน ปหียติ, ภวาสโว อรหตฺตมคฺเคน, ทิฏฺฐาสโว โสตาปตฺติมคฺเคน, อวิชฺชาสโว อรหตฺตมคฺเคน. มคฺคปฏิปาฏิยา โสตาปตฺติมคฺเคน ทิฏฺฐาสโว ปหียติ, อนาคามิมคฺเคน กามาสโว, อรหตฺตมคฺเคน ภวาสโว อวิชฺชาสโว จาติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๘๐๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “อาสวโคจฉกะ”