กิญฺจิ ๑- ภิยฺโย:- "จตฺตตฺตา"ติอาทิวจนโต. วิภงฺคสฺมึ หิ "วิคตถีนมิทฺโธติ ตสฺส ถีนมิทฺธสฺส จตฺตตฺตา วนฺตตฺตา มุตฺตตฺตา ปหีนตฺตา ปฏินิสฺสฏฺฐตฺตา. เตน วุจฺจติ วิคตถีนมิทฺโธ"ติ ๒- จ "อิทํ จิตฺตํ อิมมฺหา ถีนมิทฺธา โสเธติ วิโสเธติ ปริโสเธติ โมเจติ วิโมเจติ ปริโมเจติ. เตน วุจฺจติ ถีนมิทฺธา จิตฺตํ ปริโสเธติ จา"ติ ๓- เอวํ "จตฺตตฺตา"ติอาทิ วุตฺตํ, น จ รูปํ เอวํ วุจฺจติ. ตสฺมา หิ ๔- อรูปเมว มิทฺธนฺติ. น จิตฺตชสฺสาสมฺภววจนโต. ติวิธํ หิ มิทฺธํ จิตฺตชํ อุตุชํ อาหารชญฺจ. ตสฺมา ยํ ตตฺถ จิตฺตชํ, ตสฺส วิภงฺเค ฌานจิตฺเตหิ อสมฺภโว วุตฺโต. น อรูปภาโว สาธิโตติ รูปเมว มิทฺธนฺติ. น รูปภาวาสิทฺธิโตว. มิทฺธสฺส หิ รูปภาเว สิทฺเธ สกฺกา เอตํ ลทฺธุํ. ตตฺถ จิตฺตชสฺส อสมฺภโว วุตฺโตติ, ๕- โสเอว จ น สิชฺฌตีติ อรูปเมว มิทฺธํ.
กิญฺจิ ภิยฺโย:- ปหานวจนโต. ภควตา หิ "ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหริตุํ. กตเม ฉ? กามจฺฉนฺทํ, พฺยาปาทํ, ถีนมิทฺธํ, อุทฺธจฺจํ, กุกฺกุจฺจํ, วิจิกิจฺฉํ. กาเมสุ โข ปนสฺส อาทีนโว สมฺปชญฺญาย สุทิฏฺโฐเยว ๖- โหตี"ติ ๗- จ "อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย พลวติยา ปญฺญาย อตฺตตฺถํ วา ปรตฺถํ วา ญสฺสตี"ติอาทีสุ ๘- จ มิทฺธสฺสาปิ ปหานํ วุตฺตํ, น จ รูปํ ปหาตพฺพํ. ยถาห "รูปกฺขนฺโธ อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น
@๔ ฉ.ม. ตสฺมาปิ ๕ ฉ.ม. วุตฺโต ๖ ฉ.ม. สมฺมปญฺญาย สุทิฏฺโฐ