[๑๕๑๑] ยเมตํ ๓- นีวรณโคจฺฉเก. "ยตฺถ เทฺว ตีณิ นีวรณานิ เอกโต อุปฺปชฺชนฺตี"ติ วุตฺตํ, ตตฺถาปิ อฏฺฐธา นีวรณานํ เอกโต อุปฺปตฺติ เวทิตพฺพา. เอเตสุ หิ กามจฺฉนฺโท ทุวิธา เอกโต อุปฺปชฺชติ, พฺยาปาโท จตุธา, อุทฺธจฺจํ เอกธา, ตถา วิจิกิจฺฉา, กถํ? กามจฺฉนฺโท ตาว อสงฺขาริกจิตฺเตสุ อุทฺธจฺจนีวรณ- อวิชฺชานีวรเณหิ, สสงฺขาริเกสุ ถีนมิทฺธอุทฺธจฺจอวิชฺชานีวรเณหิ สทฺธึ ทุวิธา เอกโต อุปฺปชฺชติ. ยํ ปเนตํ "เทฺว ตีณี"ติ วุตฺตํ, ตํ เหฏฺฐิมปริจฺเฉทวเสน วุตฺตํ. ตสฺมา จตุนฺนมฺปิ เอกโต อุปฺปชฺชตีติ วจนํ ยุชฺชติเอว. พฺยาปาโท ปน อสงฺขาริกจิตฺเต อุทฺธจฺจอวิชฺชานีวรเณหิ สสงฺขาริเก ถีนมิทฺธอุทฺธจฺจอวิชฺชา- นีวรเณหิ อสงฺขาริเกเยว อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจอวิชฺชานีวรเณหิ สสงฺขาริเกเยว จ ถีนมิทฺธอุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจอวิชฺชานีวรเณหิ สทฺธินฺติ จตุธา เอกโต อุปฺปชฺชติ. อุทฺธจฺจํ ปน อวิชฺชานีวรณมตฺเตน สทฺธึ เอกธาว เอกโต อุปฺปชฺชติ. วิจิกิจฺฉาอุทฺธจฺจอวิชฺชานีวรเณหิ สทฺธึ เอกธาว เอกโต อุปฺปชฺชติ.

[๒๕๗๗] ยมฺปิทํ กิเลสโคจฺฉเก "ยตฺถ เทฺว ตโย กิเลสา เอกโต อุปฺปชฺชนฺตี"ติ วุตฺตํ, ตตฺถ เทฺว กิเลสา อญฺเญหิ ตโย วา กิเลสา อญฺเญหิ กิเลเสหิ สทฺธึ อุปฺปชฺชนฺตีติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ. กสฺมา? ทฺวินฺนํ ติณฺณํเยว วา เอกโต อุปฺปตฺติยา อสมฺภวโต.

ตตฺถ ทสธา กิเลสานํ เอกโต อุปฺปตฺติ โหติ. เอตฺถ หิ โลโภ ฉธา เอกโต อุปฺปชฺชติ. ปฏิโฆ เทฺวธา. ตถา โมโหติ เวทิตพฺโพ. กถํ? โลโภ ตาว อสงฺขาริเก ทิฏฺฐิวิปฺปยุตฺเต โมหอุทฺธจฺจอหิริกอโนตฺตปฺเปหิ, สสงฺขาริเก