จิตดวงที่ ๒
Dutiyacittavaṇṇanā
[146] Idāni dutiyacittādīni dassetuṃ "katame dhammā"tiādi āraddhaṃ. Tesu sabbesupi paṭhamacitte vuttanayeneva tayo tayo mahāvārā veditabbā. Na kevalaṃ ca mahāvārāeva, paṭhamacitte vuttasadisānaṃ sabbapadānaṃ atthopi vuttanayeneva veditabbo. Ito paraṃ hi apubbapadavaṇṇanaṃyeva karissāma. Imasmiṃ tāva dutiyacittaniddese "sasaṅkhārenā"ti idameva apubbaṃ, tassattho saha saṅkhārenāti sasaṅkhāro, tena sasaṅkhārena sappayogena saupāyena paccayagaṇenāti attho. Yena hi ārammaṇādinā paccayagaṇena paṭhamaṃ mahācittaṃ uppajjati, teneva sappayogena saupāyena idaṃ uppajjati.
Tassevaṃ uppatti veditabbā:- idhekacco bhikkhu vihārapaccante vasamāno cetiyaṅgaṇasammajjanavelāya vā therupaṭṭhānavelāya vā sampattāya dhammassavanadivase vā sampatte "mayhaṃ gantavā paccāgacchato atidūraṃ bhavissati, na gamissāmī"ti cintetvā puna cintesi "bhikkhussa nāma cetiyaṅgaṇaṃ vā therupaṭṭhānaṃ vā dhammassavanaṃ
Tassevaṃ attano payogena vā parena vā vattādīnaṃ akaraṇe ca ādīnavaṃ karaṇe ca ānisaṃsaṃ dassetvā ovadiyamānassa niggahavaseneva vā "ehi idaṃ karohī"ti kāriyamānassa uppannaṃ kusalacittaṃ sasaṅkhārena paccayagaṇena uppannaṃ nāma hotīti.