@11 dī.Ma. 10/373/248 12 cha.Ma. dhāriyanti Lobhādipaṭipakkhā alobhādayo viya ca kusalapaṭipakkhāti attho. Na byākatāti abyākatā, kusalākusalabhāvena akathitāti attho. Tesu anavajjasukhavipākalakkhaṇā kusalā, sāvajjadukkhavipākalakkhaṇā akusalā, avipākalakkhaṇā abyākatā.

Kiṃ panetāni "kusalāti vā dhammāti vā"tiādīni ekatthāni, udāhu nānatthānīti? kiñcettha yadi tāva etāni ekatthāni, "kusalā dhammā"ti idaṃ "kusalā kusalā"ti vuttasadisaṃ ahosi. Atha nānatthāni, tikadukānaṃ chakkacatukkabhāvo āpajjati, padānañca asambandho.

Yathā hi "kusalā rūpaṃ cakkhumā"ti vutte atthavasena aññamaññaṃ anolokentānaṃ padānaṃ na koci sambandho, evamidhāpi padānaṃ asambandho āpajjati, pubbāparasambandharahitāni ca padāni nippayojanāni nāma honti. Yāpi cesā parato "katame dhammā kusalā"ti pucchā, tāyapi saddhiṃ virodho āpajjati. Neva hi dhammā kusalā, atha ca panidaṃ vuccati "katame dhammā kusalā"ti. Aparo nayo, yadi etāni ekatthāni tiṇṇaṃ dhammānaṃ ekattā kusalādīnampi ekattaṃ āpajjati. Kusalādipadānaṃ hi tiṇṇaṃ dhammānaṃ dhammabhāvena ekattaṃ. Tasmā dhammattayena saddhiṃ atthato ninnānatthānaṃ kusalādīnampi ekattaṃ āpajjati "yadeva kusalaṃ, taṃ akusalaṃ, taṃ abyākatan"ti. Athāpi tiṇṇaṃ dhammānaṃ ekattaṃ na sampaṭicchatha, "añño ca kusalaparo dhammo, añño ca akusalaparo dhammo, añño ca abyākataparo dhammo"ti vadatha. Evaṃ sante dhammo nāma bhāvo, bhāvato ca añño abhāvoti kusalaparā bhāvasaṅkhātā dhammā añño akusalaparo dhammo abhāvo siyā, tathā abyākataparopi, tehi ca añño kusalaparopi. Evaṃ abhāvattaṃ āpannehi dhammehi aññe kusalādayopi abhāvāyeva siyunti.

Sabbametaṃ akāraṇaṃ. Kasmā? yathānumativohārasiddhito. Vohāro hi yathā yathā Atthesu anumato sampaṭicchito, tathā tatheva siddho. Na cāyaṃ "kusalā dhammā"tiādīsu kusalapubbo dhammābhilāpo dhammaparo ca kusalābhilāpo yathā "kusalā kusalā"ti,