hetūti paccayo cettha tassa dvāravasena vā

anekabhāvopi viññeyyo paccayānaṃ vasena vā.

Ettha hi paccayova hetu nāma. Tassa dvārānaṃ vā paccayānaṃ vā vasena anekabhāvo veditabbo. Kathaṃ? cakkhudvārādīsu hi uppajjamānānaṃ cakkhuviññāṇādīnaṃ cakkhurūpaālokamanasikārādayo paccayā. Mahāpakaraṇe ca "hetupaccayo ārammaṇapaccayo"ti- ādinā nayena catuvīsati paccayā vuttā, tesu ṭhapetvā vipākapaccayañca pacchājātapaccayañca sesā kusaladhammānaṃ paccayā hontiyeva. Te sabbepi idha hetūti adhippetā. Evamassa iminā dvāravasena vā paccayavasena vā anekabhāvo veditabbo. Evamete samavāyādayo pañca atthā idha samayasaddena pariggahitāti veditabbā.

Kasmā pana etesu yaṅkiñci ekaṃ apariggahetvā sabbesaṃ pariggaho katoti? Tena tena tassa tassa atthavisesassa dīpanato. Etesu hi samavāyasaṅkhāto samayo anekahetuto vuttiṃ dīpeti. Tena ekakāraṇavādo paṭisedhito hoti. Samavāyo ca nāma sādhāraṇaphalanipphādane aññamaññāpekkho hoti. Tasmā "eko kattā nāma natthī"ti imampi atthaṃ dīpeti, sabhāvena hi kāraṇe sati kāraṇantarāpekkhā ayuttāti. Evaṃ ekassa kassaci kārakassa abhāvadīpanena "sayaṃ kataṃ sukhadukkhan"tiādi paṭisedhitaṃ hoti.