@3 cha.Ma. savasavattitābhimāno 4 abhi. 34/1287/294 Kilesakāmo cettha kāmetīti kāmo, itaro pana kāmiyatīti kāmo. Yasmiṃ pana padese duvidhopeso kāmo pavattivasena avacarati, so catunnaṃ apāyānaṃ manussānaṃ channañca devalokānaṃ vasena ekādasavidho padeso "kāmo ettha avacaratī"ti kāmāvacaro sasatthāvacaro viya. Yathā hi yasmiṃ padese sasatthapurisā avacaranti, so vijjamānesupi aññesu dvippadacatuppadesu avacarantesu tesaṃ abhilakkhitattā "sasatthāvacaro"tveva vuccati. Evaṃ vijjamānesupi aññesu rūpāvacarādīsu tattha avacarantesu tesaṃ abhilakkhitattā ayaṃ padeso "kāmāvacaro"tveva vuccati. Svāyaṃ yathā rūpabhavo rūpaṃ, evaṃ uttarapade lopaṃ katvā "kāmo"tveva vuccati. Evamidaṃ cittaṃ imasmiṃ ekādasapadesasaṅkhāte kāme avacaratīti kāmāvacaraṃ.

Kiñcāpi hi etaṃ rūpārūpabhavesupi avacarati, yathā pana saṅgāme avacaraṇato "saṅgāmāvacaro"ti laddhanāmo nāgo nagare carantopi "saṅgāmāvacaro"tveva vuccati. Thalajalacarā ca bahū pāṇādayo athale ajale ca ṭhitāpi "thalaccarā jalaccarā"tveva vuccanti. Evamidaṃ aññattha avacarantampi kāmāvacaramevāti veditabbaṃ. Ārammaṇakaraṇavasena vā ettha kāmo avacaratītipi kāmāvacaraṃ. Kāmañcesa rūpārūpāvacaresupi avacarati. Yathā pana "vadatīti vaccho, mahiyaṃ setīti mahiso"ti vutte na sattā yattakā vadanti, mahiyaṃ vā senti, sabbesaṃ taṃ nāmaṃ hoti, evaṃ sampadamidaṃ veditabbaṃ. Apica kāmabhavasaṅkhāte kāme paṭisandhiṃ avacāretītipi kāmāvacaraṃ.

Kusalanti kucchitānaṃ salanādīhi atthehi kusalaṃ. Apica ārogyaṭṭhena anavajjaṭṭhena kosalyasambhūtaṭṭhena ca kusalaṃ, yatheva hi "kacci nu bhoto kusalan"ti rūpakāye anāturatāya agelaññena nibyādhitāya ārogyaṭṭhena kusalaṃ vuttaṃ. Evaṃ arūpadhammeva kilesāturatāya kilesagelaññassa ca kilesabyādhino ca abhāvena ārogyaṭṭhena kusalaṃ veditabbaṃ. Kilesavajjassa pana kilesadosassa kilesadarathassa ca abhāvā anavajjaṭṭhena kusalaṃ, kosallaṃ vuccati paññā, kosallato sambhūtattā kosalyasambhūtaṭṭhena kusalaṃ.