Evaṃ anulome cha paṭṭhānāni paṭilome cha anulomapaccanīye cha paccanīyānulome cha paṭṭhānānīti idaṃ catuvīsatisamantapaṭṭhānassa samodhānapaṭṭhānaṃ mahāpakaraṇaṃ nāma.

Idāni imassa abhidhammassa gambhīrabhāvavijānanatthaṃ cattāro sāgarā veditabbā saṃsārasāgaro jalasāgaro nayasāgaro ñāṇasāgaroti. Tattha saṃsārasāgaro nāma:-

khandhānañca paṭipāṭi dhātuāyatanāna ca

abbhocchinnaṃ vattamānā saṃsāroti pavuccatīti evaṃ vuttaṃ saṃsāravaṭṭaṃ. Svāyaṃ yasmā imesaṃ sattānaṃ uppattiyā purimakoṭi na paññāyati. Ettakānaṃ hi vassasatānaṃ vā vassasahassānaṃ vā vassasatasahassānaṃ vā kappasatānaṃ vā kappasahassānaṃ vā kappasatasahassānaṃ vā matthake sattā uppannā,

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกมาติกา ๒๒ ติกะ”