cittaṃ, yathayidaṃ bhikkhave tiracchānagatā pāṇā, tehipi kho bhikkhave

tiracchānagatehi pāṇehi cittaññeva cittataran"ti.

Uppannaṃ hotīti ettha vattamānabhūtāpagatokāsakatabhūmiladdhavasena uppannaṃ nāma anekappabhedaṃ, tattha sabbampi uppādajarābhaṅgasamaṅgīsaṅkhātaṃ vattamānuppannaṃ nāma, ārammaṇarasaṃ anubhavitvā niruddhaṃ anubhūtāpagatasaṅkhātaṃ kusalākusalaṃ, uppādādittayaṃ anupatvā niruddhaṃ bhūtāpagatasaṅkhātaṃ sesasaṅkhatañca bhūtāpagatuppannaṃ nāma, "yānissa tāni pubbe katāni kammānī"ti evamādinā nayena vuttaṃ kammaṃ atītampi samānaṃ aññaṃ vipākaṃ paṭibāhitvā attano vipākassokāsaṃ katvā ṭhitattā, tathā katokāsañca vipākaṃ anuppannampi samānaṃ evaṃ katokāse ekantena uppajjanato okāsakatuppannaṃ nāma, tāsu tāsu bhūmīsu asamūhataṃ akusalaṃ bhūmiladdhuppannaṃ nāma, ettha ca bhūmiyā bhūmiladdhassa ca nānattaṃ veditabbaṃ:- bhūmīti vipassanāya ārammaṇabhūtā tebhūmikā pañcakkhandhā. Bhūmiladdhaṃ nāma tesu khandhesu uppattirahaṃ kilesajātaṃ. Tena hesā bhūmi