Ñāṇasampayuttanti ñāṇena sampayuttaṃ, samaṃ ekuppādādipakārehi yuttanti attho. Yaṃ panettha vattabbaṃ siyā, taṃ mātikāvaṇṇanāya vedanāttike vuttanayameva. Tasmā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti iminā lakkhaṇeneva taṃ sampayuttanti veditabbaṃ. Ukkaṭṭhaniddeso cesa, arūpe pana vināpi ekavatthukabhāvaṃ sampayogo labbhati.

Ettāvatā kiṃ kathitaṃ? kāmāvacarakusalesu somanassasahagataṃ tihetukaṃ ñāṇasampayuttaṃ Asaṅkhārikaṃ mahācittaṃ kathitaṃ. Katame dhammā kusalāti hi aniyamitapucchāya catubhūmikaṃ kusalaṃ gahitaṃ. "kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hotī"ti vacanena pana tebhūmikaṃ kusalaṃ pariccajitvā aṭṭhavidhaṃ kāmāvacarakusalameva gahitaṃ. "somanassasahagatan"ti vacanena tatova catubbidhaṃ upekkhāsahagataṃ pariccajitvā catubbidhaṃ somanassasahagatameva gahitaṃ. "ñāṇasampayuttan"ti vacanena tatova duvidhaṃ ñāṇavippayuttaṃ pariccajitvā dve ñāṇasampayuttāneva gahitāni. Asaṅkhārikabhāvo pana anābhaṭṭhatāyeva na gahito. Kiñcāpi na gahito, parato pana "sasaṅkhārenā"ti vacanato idha "asaṅkhārenā"ti avuttepi asaṅkhārikabhāvo veditabbo. Sammāsambuddho hi āditova idaṃ mahācittaṃ bhājetvā dassetuṃ niyametvāva imaṃ desanaṃ ārabhīti evamettha sanniṭṭhānaṃ katanti veditabbaṃ.

Idāni tameva cittaṃ ārammaṇato dassetuṃ "rūpārammaṇaṃ vā"tiādimāha. Bhagavā hi arūpadhamme dassento vatthunā vā dasseti ārammaṇena vā vatthārammaṇehi

Manosamphasso. Cakkhusamphassajā vedanā .pe. Manosamphassajā vedanā. Cakkhuviññāṇaṃ .pe. Manoviññāṇan"ti- ādīsu hi vatthunā arūpadhammā dassitā. "rūpasaññā .pe. Dhammasaññā. Rūpasañcetanā .pe. Dhammasañcetanā"tiādīsu ārammaṇena. "cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso .pe. Manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso"tiādīsu vatthārammaṇehi. "avijjāpaccayā bhikkhave saṅkhāRā. Saṅkhārapaccayā viññāṇan"ti- ādīsu sarasabhāvena arūpadhammā dassitā. Idāni imasmiṃ ṭhāne ārammaṇena dassento "rūpārammaṇaṃ vā"tiādimāha.