Tattha catusamuṭṭhānaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ rūpameva rūpārammaṇaṃ. Dvisamuṭṭhāno atītānāgatapaccuppanno saddova saddārammaṇaṃ. Catusamuṭṭhāno atītānāgatapaccuppanno gandhova gandhārammaṇaṃ. Catusamuṭṭhāno atītānāgatapaccuppanno rasova rasārammaṇaṃ. Catusamuṭṭhānaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ phoṭṭhabbameva phoṭṭhabbārammaṇaṃ. Ekasamuṭṭhānā dvisamuṭṭhānā tisamuṭṭhānā catusamuṭṭhānā na kutopi samuṭṭhitā atītānāgata- paccuppannā cittacetasikā ceva tathā navattabbā ca vuttāvasesā cittagocarasaṅkhātā dhammāyeva dhammārammaṇaṃ. Ye pana anāpāthagatā rūpādayopi dhammārammaṇamicceva vadanti, te iminā suttena paṭikkhipitabbā. Vuttaṃ hetaṃ:-

"imesaṃ kho āvuso pañcannaṃ indriyānaṃ nānāvisayānaṃ nānāgocarānaṃ

na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhontānaṃ mano paṭisaraṇaṃ manova nesaṃ

gocaravisayaṃ paccanubhotī"ti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”